Beint á leiđarkerfi vefsins

Efnahagsmál

6. Júlí 2010

NÚ ŢARF AĐ VANDA SIG

Birtist í DV 05.07.10.
DVÉg er ekki í hópi þeirra sem telja að efnahagsvanda þjóðarinnar eigi að leysa í dómssölum.  Að því marki sem stjórnvöld geta yfirleitt komið að málum ber að leita lausna með lögum. Þannig hefði með lögum mátt nema vísitölutengingu lána tímabundið úr gildi óðaverðbólgumánuðina í kjölfar hrunsins. Það lagði þáverandi formaður BSRB til á fundi með þáverandi oddvitum ríkisstjórnar í október 2008. Því var hafnað. Núverandi ríkisstjórn hefur einnig hafnað slíkum almennum lausnum. Ákveðið var að fara hina „sértæku" leið. Þeir sem ættu í sérstökum vandræðum skyldu fara í „greiðsluaðlögun" og teldu fólk eða fyrirtæki á sér brotið skyldu viðkomandi leita til dómstóla.

Hvað þýðir dómur Hæstaréttar?

Nú gerðist það að niðurstaða fékkst fyrir dómstólum hvað varðar gengistengd lán. Gengistengingin er dæmd ólögleg. Í framhaldinu vöknuðu frekari spurningar: Eru gengistengd  lán þá að öllu leyti ólögleg? Eða, er bara gengistengingin ólögleg en ekki aðrir þættir slíkra lánasamninga? Um þetta eru menn ekki á einu máli. Lántakendur gengistengdra lána hrósuðu sigri við nýfallinn úrskurð Hæstaréttar og töldu að lánasamningar þeirra ættu að gilda að öðru leyti en því að gengistryggingin félli út þar sem hún hefði verið dæmd ólögleg. Lánveitendur segja á hinn bóginn að gengistengingin hafi verið trygging þeirra fyrir því að lánin héldu verðgildi sínu og verði af þeim sökum að endurskoða lánasamninginn í heild sinni. Nú tala þeir um forsendubrest, nokkuð sem þeir ræddu lítið þegar bresturinn bitnaði á lántakandanum en ekki lánveitanda.

Dómstólaleiðin var valin

En hvernig á að höggva á þennan hnút? Að mínu mati er bara ein leið fær úr því sem komið er. Dómstólar verða að kveða upp úr um hvað rétt er samkvæmt þeim lögum og reglum sem gilda. Ef áður hefðu verið sett lög um hvernig farið skyldi með lán almennt í landinu - ekki bara gengistengd lán heldur allan lánastabbann við þær neyðarastæður sem sköpuðust í kjölfara bankahrunsins, væri fyrir hendi almenn viðmiðun fyrir dómstóla, sem styddist við mat löggjafans á almannahag. Þá hefði allt önnur staða verið uppi. En þessi leið var ekki valin sem áður segir. Þá er ekki um annað að ræða en fara dómstólaleiðina og láta rýna í bókstafinn.
Það breytir því ekki að ríkisvaldinu ber enn að skoða hvað hægt er að gera gagnvart skuldavandanum almennt. Upplýsa þarf um vilja ríkisstjórnarinnar og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, sem vakir yfir þessum málum og leggur ríkisstjórninni lífsreglurnar hvað varðar endurreisn fjármálakerfisins. Mörgum brá í brún þegar fulltrúar AGS voru mættir í fjölmiðla að segja sinn hug í þessu máli sem öðrum. Sjálfum fannst mér þetta ágætt. Á meðan AGS er hér við stjórnvölinn og heldur í spottana þarf það að vera sýnilegt en ekki leynilegt einsog hefur viljað brenna við.

Til bráðabirgða

Víkur nú sögunni að Seðlabanka og Fjármálaeftirlitinu. Í síðustu viku sendu þessar stofnanir frá sér yfirlýsingu þar sem kveðið var á um hvaða vexti ætti að reikna á gengistryggð lán eftir að dómur Hæstaréttar um ólögmæti gengistengingarinnar féll.
Ekki á að lesa meira í þessa yfirlýsingu Seðlabankans og FME en í henni er í raun fólgið. Um er að ræða leiðbeiningar til bráðbirgða eða þar til dómstólar hafa kveðið upp sinn úrskurð. Þetta kemur skýrt fram í yfirlýsingunni. Þar segir berum orðum að tilmælin séu ætluð „á meðan ekki hefur verið skorið úr um umfang og lánakjör..samninga...". Mín skoðun er sú, að þrátt fyrir þennan  fyrirvara FME og Seðlabanka, hafi það verið misráðið af hálfu þessara stofnana að gefa út tilmæli um vaxtakjör ofan í dóm Hæstaréttar.  Ef lánveitendur efast um skyldur sínar og réttmæti niðurstöðu Hæstaréttar eða telja þar eitthvað óútkljáð, eiga þeir að leita samninga við lánveitendur beint, ella fá niðurstöðu fyrir dómi. Athygli vekur að Hagsmunsamtök heimilanna hafa hvatt til þess að lagalegri óvissu verði eytt með þessum hætti. 

Hvað segir AGS?


Ríkisstjórninni ber nú að gera tvennt: Í fyrsta lagi gera allt sem hægt er til að  tryggja skjóta úrlausn mála fyrir dómstólum um þau atriði sem aðilar að lánasamningum kunna að véfengja. Ef þörf er á lagabreytingu til að stuðla að flýtimeðferð fyrir dómstólum ætti að kalla þing saman til að setja lög þar að lútandi. Þá er afleitt að ekki skuli hafa verið sett lög um hópmálsókn eins og lagt hefur verið til á þingi. Lagafrumvarp um hópmálsókn er enn í meðförum þingsins og bíður afgreiðslu. Þá ber ríkisstjórninni að láta fara fram markvissa vinnu um almennar aðgerðir í þágu skuldara. Þetta hefur aldrei verið gert eins ótrúlegt og það kann að hljóma. Skýringin kann að leynast í nafnorði: Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn. Fulltrúar hans koma fyrir sameiginlegan fund Efnahags- og skatta nefndar og Viðskiptanefndar í dag. Fróðlegt verður að hlýða á erkibiskups boðskap hvað þetta snertir.
Þörf er á opinni umræðu um þessi mál. Þjóðin á rétt á henni. Það er komið nóg af forræðishyggju. Nóg af pukri. Nú þarf opna umræðu og nú þurfa menn að vanda sig. Mikið er í húfi.


Bréf til síđunnarRSS Fréttaveita

Frá lesendum

13. Apríl 2017

MINNIĐ OG ERFĐILEIKA-KAĐALLINN

Ólafur óskar eftir fundi
um Búnaðarbanka slag
því allt í einu eitthvað mundi
er minnið komið í lag?

Nú framtíð okkar fara með
frændurnir Bjarni og Bensi
...
Pétur Hraunfjörð

10. Apríl 2017

STÖRF AUGLÝST HJÁ SAMSKIPUM

...
Þeir auglýstu þarna störf
eftir fólki með gott orð
Hjá Samskip er söguleg þörf
fyrir sakarvottorð.
Pétur Hraunfjörð

9. Apríl 2017

HÁDEGISFUNDUR Á HÓTEL KEA

Ræddu mál af miklum hita
já meiriháttar fundur
Þarna var eins og allir vita
einmitt sjálfur Ögmundur.
Pétur Hraunfjörð

8. Apríl 2017

VILL AĐ REYKJAVÍKUR-BORG SVARI

Ég las grein þína um Iðnó og að borgin væri að fá nýjum rekstraraðilum húsið í hendur. Ég er leiklistarkona í efri aldursflokki og hef sitgið inn fyrir dyr í Iðnó fyrr og þá á sviðið, og síðar sem áhugamanneskja. Alltaf hefur Iðnó tekið vel á móti mér og í seinni tíð þakka ég það Margréti núverandi rekstraraðila. Þurfa fulltrúar okkar í stjórn Reykjavíkurborgar (sem ég jú kaus í síðustu kosningum) ekki að ...
Leikkona á besta aldri

8. Apríl 2017

MINNIĐ FARIĐ

Nú lygin mær frá Lómatjörn
hér leggst í undarlega vörn
gamla skarið
minnið farið
Alzheimers nú tekur törn.
Pétur Hraunfjörð

8. Apríl 2017

MNNISLEYSI VALGERĐAR

Minnið virðist Valgerðar,
vera oft með glöppum.
Tilfinningar tákngerðar,
í tímans dansi kröppum.
Kári

8. Apríl 2017

NÚ RĆĐUR KYLFA

Nú ræður kjaftur og kylfa
og kúvendum öllu þar
Reynum Ragnar í stað Gylfa
og rekum gamalt skar.
Okkur leiðist þar lyga rausið
sem launþegaforingjar tjá
Velgjörðar væntingum er ausið
en vanefndir allir sjá.
Pétur Hraunfjörð

7. Apríl 2017

Á BÓLAKAFI

Á bólakafi í blekkingum,
borgarstjórnin nú.
Hótel sér í hyllingum,
heillar mammonstrú.
Kári

4. Apríl 2017

HAFA LANDIĐ LEIKIĐ GRÁTT

Nú er vargöld valdamanna
verjumst öll í takt
Sjálfstæðismenn dæmin sanna
ei sofum á okkar vakt
Þeir hafa leikið landið grátt
lygin var ómæld ausin
Eignuðust allt smátt og smátt
og settu landið á hausinn.
Pétur Hraunfjörð

4. Apríl 2017

ŢAĐ HEFUR ŢÓ BREYST!

Sæll Ögmundur og þakka þér fyrir hnitmiðaða greiningu á kaupbraskinu í tengslum við Arion banka. Þessi skrif minna mig á öflug skrif þín I tengslum við einkavæðingu bankanna fyrir fimmtán til tuttugu árum. Þá vildu fáir hlusta og þú jafnvel úthrópaður. Það hefur þó breyst!
Jóhannes Gr. Jónsson 



BSRBVGAlţingi

Póstlisti

Hér ađ neđan geturđu skráđ ţig á póstlista Ögmundar. Skráđir ađilar fá reglulega sent fréttabréf í tölvupósti.




Afskrá | Breyta skráningu

Frjálsir pennar

23. Apríl 2017

Sveinn Elías Hansson skrifar: VISTARBANDIĐ (kemur ţađ aftur?)

... Líkja má fólki sem ekki hefur efni á að kaupa húsnæði við jarðnæðislaust fólk á árum áður,  það var neytt í  vinnumennsku hjá bændum gegn húsaskjóli og fæði. Fyrirtæki eins og Vísir í Grindavík hafa keypt heilu blokkirnar undir starfsfólk sem var flutt frá Húsavík, þegar fiskvinnsla var þar lögð niður. IKEA hyggst reisa nýjar íbúðir fyrir starfsmenn sína, kísilverið á Bakka við Húsavík er að reisa íbúðir þar fyrir starfsmenn og svo mætti eflaust lengi telja. Hver er hin raunverulega hugsun bak við þessar aðgerðir fyrirtækjanna? Nú spyr eflaust einhver. Af hverju er maðurinn að velta þessari spurningu fyrir sér? ...

3. Apríl 2017

Einar Ólafsson skrifar: FÁTĆKT ER PÓLITÍSK ÁKVÖRĐUN

... Efnahagsástandið á Íslandi er nú með þeim hætti að enginn íbúi landsins ætti að þurfa að búa við fátækt. Með réttri stefnu, ákvörðunum og aðgerðum geta stjórnvöld komið í veg fyrir fátækt. Fátækt er því í raun pólitísk ákvörðun.
... það breytir því þó ekki að fyrir þá sem búa við efnislegan skort er það engin sárabót þótt þeir séu hlutfallslega færri hér en annars staðar, staða þeirra er jafn sár fyrir því. En á hinn bóginn skyldi maður ætla að það sé auðveldara að ráða bug á þessum vanda eftir því sem hlutfallið er lægra og því minni afsökun að láta það undir höfuð leggjast ... Þótt efnislegur skortur sé tiltölulega fátíður hér miðað við önnur lönd gefa niðurstöðurnar í skýrslu UNICEF sannarlega tilefni til viðbragða. ...

24. Mars 2017

Kári skrifar: NÝGENGI FJÁRGLĆFRA-MENNSKU Á ÍSLANDI

Frá aldamótunum 2000 og fram að hruni íslenska efnahagsundursins, árið 2008, mátti greina stóraukið nýgengi fjárglæframennsku á Íslandi. Nýgengið[1] minnkaði nokkuð fyrstu árin eftir hrun en fjárglæframönnum[2] hefur fjölgað mjög á nýjan leik. Er þess að vænta að Viðskiptaráð og Samtök atvinnulífsins láti sig málið varða.
Margt bendir til þess að sumt fólk þrói með sér ákveðna „fjárglæframenningu" enda virðast fjárglæfrar ganga meira í ...  Í skýrslu nefndar um skipulag og tilhögun rannsókna og saksóknar í efnahagsbrotamálum, og lögð var fyrir Alþingi á 143. löggjafarþingi 2013-2014, segir m.a. svo: „Ljóst er að efnahagsbrot snúast að jafnaði um mun meiri fjárhaglega hagsmuni en aðrar tegundir brota[8] og af því leiðir að þau eru til þess fallin að valda meira tjóni en önnur brot."[9] .Er nú svo komið að þrátt fyrir verulegar gjaldeyristekjur þjóðarbúsins, vegna ferðamanna, eru innviðir samfélagsins allir meira og minna í niðurníðslu. Mikill fjárhagsvandi ...

Slóđin mín:

Efnahagsmál

Stjórnborđ

Forsíđa vefsins Stćkka letur Minnka letur Senda ţessa síđu Prenta ţessa síđu Veftré Hamur fyrir sjónskerta