Beint á leiđarkerfi vefsins

Efnahagsmál

6. Júlí 2010

NÚ ŢARF AĐ VANDA SIG

Birtist í DV 05.07.10.
DVÉg er ekki í hópi þeirra sem telja að efnahagsvanda þjóðarinnar eigi að leysa í dómssölum.  Að því marki sem stjórnvöld geta yfirleitt komið að málum ber að leita lausna með lögum. Þannig hefði með lögum mátt nema vísitölutengingu lána tímabundið úr gildi óðaverðbólgumánuðina í kjölfar hrunsins. Það lagði þáverandi formaður BSRB til á fundi með þáverandi oddvitum ríkisstjórnar í október 2008. Því var hafnað. Núverandi ríkisstjórn hefur einnig hafnað slíkum almennum lausnum. Ákveðið var að fara hina „sértæku" leið. Þeir sem ættu í sérstökum vandræðum skyldu fara í „greiðsluaðlögun" og teldu fólk eða fyrirtæki á sér brotið skyldu viðkomandi leita til dómstóla.

Hvað þýðir dómur Hæstaréttar?

Nú gerðist það að niðurstaða fékkst fyrir dómstólum hvað varðar gengistengd lán. Gengistengingin er dæmd ólögleg. Í framhaldinu vöknuðu frekari spurningar: Eru gengistengd  lán þá að öllu leyti ólögleg? Eða, er bara gengistengingin ólögleg en ekki aðrir þættir slíkra lánasamninga? Um þetta eru menn ekki á einu máli. Lántakendur gengistengdra lána hrósuðu sigri við nýfallinn úrskurð Hæstaréttar og töldu að lánasamningar þeirra ættu að gilda að öðru leyti en því að gengistryggingin félli út þar sem hún hefði verið dæmd ólögleg. Lánveitendur segja á hinn bóginn að gengistengingin hafi verið trygging þeirra fyrir því að lánin héldu verðgildi sínu og verði af þeim sökum að endurskoða lánasamninginn í heild sinni. Nú tala þeir um forsendubrest, nokkuð sem þeir ræddu lítið þegar bresturinn bitnaði á lántakandanum en ekki lánveitanda.

Dómstólaleiðin var valin

En hvernig á að höggva á þennan hnút? Að mínu mati er bara ein leið fær úr því sem komið er. Dómstólar verða að kveða upp úr um hvað rétt er samkvæmt þeim lögum og reglum sem gilda. Ef áður hefðu verið sett lög um hvernig farið skyldi með lán almennt í landinu - ekki bara gengistengd lán heldur allan lánastabbann við þær neyðarastæður sem sköpuðust í kjölfara bankahrunsins, væri fyrir hendi almenn viðmiðun fyrir dómstóla, sem styddist við mat löggjafans á almannahag. Þá hefði allt önnur staða verið uppi. En þessi leið var ekki valin sem áður segir. Þá er ekki um annað að ræða en fara dómstólaleiðina og láta rýna í bókstafinn.
Það breytir því ekki að ríkisvaldinu ber enn að skoða hvað hægt er að gera gagnvart skuldavandanum almennt. Upplýsa þarf um vilja ríkisstjórnarinnar og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, sem vakir yfir þessum málum og leggur ríkisstjórninni lífsreglurnar hvað varðar endurreisn fjármálakerfisins. Mörgum brá í brún þegar fulltrúar AGS voru mættir í fjölmiðla að segja sinn hug í þessu máli sem öðrum. Sjálfum fannst mér þetta ágætt. Á meðan AGS er hér við stjórnvölinn og heldur í spottana þarf það að vera sýnilegt en ekki leynilegt einsog hefur viljað brenna við.

Til bráðabirgða

Víkur nú sögunni að Seðlabanka og Fjármálaeftirlitinu. Í síðustu viku sendu þessar stofnanir frá sér yfirlýsingu þar sem kveðið var á um hvaða vexti ætti að reikna á gengistryggð lán eftir að dómur Hæstaréttar um ólögmæti gengistengingarinnar féll.
Ekki á að lesa meira í þessa yfirlýsingu Seðlabankans og FME en í henni er í raun fólgið. Um er að ræða leiðbeiningar til bráðbirgða eða þar til dómstólar hafa kveðið upp sinn úrskurð. Þetta kemur skýrt fram í yfirlýsingunni. Þar segir berum orðum að tilmælin séu ætluð „á meðan ekki hefur verið skorið úr um umfang og lánakjör..samninga...". Mín skoðun er sú, að þrátt fyrir þennan  fyrirvara FME og Seðlabanka, hafi það verið misráðið af hálfu þessara stofnana að gefa út tilmæli um vaxtakjör ofan í dóm Hæstaréttar.  Ef lánveitendur efast um skyldur sínar og réttmæti niðurstöðu Hæstaréttar eða telja þar eitthvað óútkljáð, eiga þeir að leita samninga við lánveitendur beint, ella fá niðurstöðu fyrir dómi. Athygli vekur að Hagsmunsamtök heimilanna hafa hvatt til þess að lagalegri óvissu verði eytt með þessum hætti. 

Hvað segir AGS?


Ríkisstjórninni ber nú að gera tvennt: Í fyrsta lagi gera allt sem hægt er til að  tryggja skjóta úrlausn mála fyrir dómstólum um þau atriði sem aðilar að lánasamningum kunna að véfengja. Ef þörf er á lagabreytingu til að stuðla að flýtimeðferð fyrir dómstólum ætti að kalla þing saman til að setja lög þar að lútandi. Þá er afleitt að ekki skuli hafa verið sett lög um hópmálsókn eins og lagt hefur verið til á þingi. Lagafrumvarp um hópmálsókn er enn í meðförum þingsins og bíður afgreiðslu. Þá ber ríkisstjórninni að láta fara fram markvissa vinnu um almennar aðgerðir í þágu skuldara. Þetta hefur aldrei verið gert eins ótrúlegt og það kann að hljóma. Skýringin kann að leynast í nafnorði: Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn. Fulltrúar hans koma fyrir sameiginlegan fund Efnahags- og skatta nefndar og Viðskiptanefndar í dag. Fróðlegt verður að hlýða á erkibiskups boðskap hvað þetta snertir.
Þörf er á opinni umræðu um þessi mál. Þjóðin á rétt á henni. Það er komið nóg af forræðishyggju. Nóg af pukri. Nú þarf opna umræðu og nú þurfa menn að vanda sig. Mikið er í húfi.


Bréf til síđunnarRSS Fréttaveita

Frá lesendum

20. September 2018

HERĆFINGAR NATÓ MEĐ MEIRU

Herskipin nú hópast að
í heræfingum gellur.
Og flugvélar hér fylltu hlað
að sækja Kanamellur.
Pétur Hraunfjörð

16. September 2018

ŢARF AĐ TALA SKÝRAR UM PENINGAÖFLIN

Sæll Takk fyrir fundinn fyrr í dag (í gær). Verður hægt að nálgast glærurnar og upptöku af fundinum? ... Eitt sem mér fannst nokkuð einkennilegt var að mikið var talað um peningaöfl en samt ekki hver þau í raun væru í núverandi samfélagi. Orðin ferðaþjónustua og hótel voru lítið sem ekkert notuð. Það gæti enginn sagt að VG hefði gert neitt nema að beygja sig niður fyrir þeim öflum á kostnað íbúa borgar og lands. Líf dásamar airbnb og heldur áfram núverandi meirihluta. Katrín talar á móti skattalagabreytingum því hún vinni gegn minni félögum. SJS gerir lítið út umhverfisáhrifum ferðaþjónustunnar ...
Daníel Þór

12. September 2018

ŢEGAR JÓAKIM VON AND FĆR VÖLDIN

Þakka þér fyrir að standa fyrir fundi um braskavæðingu borgarinnar. Ég hvet sem flesta að leggja leið sína í Efstaleitið og verða vitni að því sem þar er að gerast. Í stað opins fallegs svæðis þar sem Útvarpshúsið naut sín vel er nú komin mini-Manhattan nema að á Manhattan hefði þetta aldrei verið leyft! Vísa ég þar í Central Park sem ...
Jóel A.  

12. September 2018

HAG-FRĆĐINGAR TIL LIĐS VIĐ SA

Kjararáðið kepptist við,
k
aupið hækka toppa.
Fjögur prósent fáið þið,
flóðið viljum stoppa.
Kári

23. Ágúst 2018

MEIRIPOKA-MENN HANNESAR

Meiri pokann margur vó,
Mammons trú þeir játa.
Í minni pokann mega þó,
menn við dauða láta.
Kári

21. Júlí 2018

TIL HAMINGJU!

Nú sjötugur ´ann segist vera
og sennilega er rétt
En ellina mega ýmsir bera
Ögmundur gerir það létt.
...
Pétur Hraunfjörð

19. Júlí 2018

Á AFMĆLISDEGI ÖGMUNDAR

Árin jarðnesk aldrei tel,
endar víst með tapi.
Innri maður yngist vel,
oft að sama skapi.
Kári

15. Júlí 2018

HUGSAĐ TIL VINAR

Brátt áratugina sérðu sjö
samt gefurðu lítið eftir
Ævikvöld eignist eflaust tvö
Þar ekkert ykkur heftir!!
...
Pétur Hraunfjörð

21. Júní 2018

NÚ ÁHUGI MINN ALLUR FÓR

Nú áhugi minn allur fór
er af leið var haldið
Katrín valdi auðvalds-kór
og kaus Íhaldið.
...
Pétur Hraunfjörð

17. Júní 2018

Í FRAMHALDI AF OLÍFUVIĐAR-GREIN

Í framhaldi af grein þinni um Ólífuviðargrein þá er vert að rifja upp ferð Apolli 11 til tunglsins í júlí 1969. Merki ferðarinnar (Mission Emblem) var hannað af geimförunum sjálfum. Þeir komu upp með þá hugmynd að nota ameríska örninn og tunglferjan sjálf var kölluð "Eagle". Í lokafasa hönnunarferlisinu þótti geimförunum útlit arnarins vera of ...
Sveinn V. Ólafsson


BSRBVGAlţingi

Póstlisti

Hér ađ neđan geturđu skráđ ţig á póstlista Ögmundar. Skráđir ađilar fá reglulega sent fréttabréf í tölvupósti.




Afskrá | Breyta skráningu

Frjálsir pennar

3. Júlí 2018

Kári skrifar: ŢJÓĐAREIGN OG KVÓTAKERFI Í LJÓSI SAMKEPPNIS-RÉTTAR

... Löggjafinn, Alþingi, er hins vegar rígbundinn margskonar hagsmunaöflum sem í raun stjórna ferðinni og því ekki við miklu að búast úr þeirri áttinni. Umræða um „hag­ræðingu" kemur fyrir lítið, eigi menn ekki það sem hagræðingin snertir. Með öðrum orðum; eignarréttur íslensku þjóðarinnar var hafður að engu. Þjóðareign varð að „þjófaeign". Það er kjarni málsins. Hið svokallaða „framsal" er því lögleysa frá upphafi þegar af þeirri ástæðu. Þar að auki hefur íslenska þjóðin notið í litlu meintrar hag­ræðingar sem hefur að stærstum hluta endað í vösum braskara og hluthafa útgerðarfyrirtækja ...

10. Apríl 2018

Hrafn Magnússon skrifar: LEIFTURSÓKN FRÁ HĆGRI

Fyrir nokkru las ég bók Þorleifs Óskarssonar, sagnfræðings, um SFR, stéttarfélag í almannaþjónustu. Félagið hét reyndar SFR, starfsmannafélag ríkisstofnana, þegar ég gegndi framkvæmdastjórastörfum fyrir félagið á árunum 1973 til 1975. Bókin kom út í apríl á liðnu ári og er heiti hennar  „Saga baráttu og sigra í sjötíu ár". Bók Þorleifs er afar fróðleg og prýdd mörgum myndum. Ég hefði talið ákjósanlegt að nafnalisti væri aftast í bókinni, en tilvísanir, heimildir og myndaskrá eru hins vegar til fyrirmyndar.  Þá eru viðtölin við ýmsa fyrrverandi og núverandi forystumenn félagsins upplýsandi og gefa fyllri mynd af starfsemi SFR. Við lestur bókarinnar sakna ég þó þess að ekki sé getið um ...

13. Mars 2018

Jón Karl Stefánsson skrifar: VARĐANDI NEIKVĆĐA UMFJÖLLUN UM VANESSU BEELEY OG TIM ANDERSON

Eins og við mátti búast vakti fyrirlestur Vanessu Beeley ásamt útgáfu bókar Tim Andersons, Stríðið gegn Sýrlandi, sterk viðbrögð, bæði jákvæð og neikvæð. Einnig var viðbúið að viðbrögðin í neikvæðu áttina væru ekki efnisleg, heldur beint gegn persónum höfundar og þeirra sem buðu Vanessu til Íslands. Það er rétt að svara bæði þeirri gagnrýni sem komið hefur upp og einnig að lýsa stuttlega því sem kemur fram í bók Tims Andersons og einnig því sem ekki kemur fram þar, um tilgang útgáfunnar og þætti þýðenda í þessu öll saman. Bók Tims Andersons er mjög ítarleg, hvað heimildavinnu varðar. Þeir sem vilja ...

Slóđin mín:

Efnahagsmál

Stjórnborđ

Forsíđa vefsins Stćkka letur Minnka letur Senda ţessa síđu Prenta ţessa síđu Veftré Hamur fyrir sjónskerta