Beint á leiđarkerfi vefsins

Frjálsir pennar

23. Apríl 2017

Sveinn Elías Hansson skrifar: VISTARBANDIĐ (kemur ţađ aftur?)

Vistarbandið var kvöð um að allt jarðnæðislaust fólk skyldi vera í vinnumennsku. Ef karl og kona réðu ekki eigin búi urðu þau að vera vinnuhjú á heimili bónda og eiga þar grið. Venjan var sú að fólk réði sig í ársvist í senn og skyldi skipta um heimili og vinnu á vinnuhjúaskildaga sem lengst af var á krossmessu á vor 3. maí, en fluttist yfir á 14. maí árið 1700 þegar tímatalinu var breytt.

Saga

Lágmarksstærð búa var þrjú kúgildi samkvæmt Píningsdómi frá árinu 1490. Ef einstaklingur réð ekki yfir slíkri eign þá varð hann að gerast vinnuhjú. Þessi lög voru enn þá í gildi á 18. öld og giltu í reynd áfram langt fram á 19. öld.

Ef húsbóndi stóð ekki við skyldur sínar við vinnuhjú þá mátti kæra hann fyrir hreppstjóra en vinnuhjú máttu þó ekki yfirgefa bæinn nema með leyfi bónda. Hvorki vinnuhjú né bændur máttu fara frá byggðalagi sínu nema þau fengju skriflegt leyfi prests eða veraldlegra yfirvalda.

Stefnir auðvaldið  að upptöku vistarbandsins  ?

Þessi spurning verður æ áleitnari eftir því sem vandræði fólks við kaup eða leigu á húsnæði aukast.

Líkja má fólki sem ekki hefur efni á að kaupa húsnæði við jarðnæðislaust fólk á árum áður,  það var neytt í  vinnumennsku hjá bændum gegn húsaskjóli og fæði.

Fyrirtæki eins og Vísir í Grindavík hafa keypt heilu blokkirnar undir starfsfólk sem var flutt frá Húsavík, þegar fiskvinnsla var þar lögð niður. IKEA hyggst reisa nýjar íbúðir fyrir starfsmenn sína , kísilverið á Bakka við Húsavík er að reisa íbúðir þar fyrir starfsmenn og svo mætti eflaust lengi telja. Hver er hin raunverulega hugsun bak við þessar aðgerðir fyrirtækjanna ?

Nú spyr eflaust einhver. Af hverju er maðurinn að velta þessari spurningu fyrir sér ?

Því er til að svara, að ef við skoðum lög númer 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda, þá sjáum við þetta í  1.gr.  Öllum launamönnum og þeim sem stunda atvinnurekstur eða sjálfstæða starfsemi er rétt og skylt að tryggja sér lífeyrisréttindi með aðild að lífeyrissjóði frá og með 16 ára til 70 ára aldurs.

Hvað kemur þetta húsnæðismálunum við kynni einhver að spyrja.

Þá er því til að svara að í 3.grein laganna stendur eftirfarandi.

3. gr. Lágmarksiðgjald til lífeyrissjóðs skv. 2. gr. skal reiknað af heildarfjárhæð greiddra launa og endurgjalds fyrir hvers konar vinnu, starf og þjónustu. Stofn til iðgjalds skal vera allar tegundir launa eða þóknana fyrir störf sem skattskyld eru skv. 1. mgr. 1. tölul. A-liðar 7. gr. [ laga nr. 90/2003, um tekjuskatt]. 1) Til gjaldstofns skal þó ekki telja hlunnindi sem greidd eru í fríðu, svo sem fatnað, fæði og húsnæði, eða greiðslur sem ætlaðar eru til endurgreiðslu á útlögðum kostnaði, t.d. ökutækjastyrki, dagpeninga og fæðispeninga.

Í lögum nr 28/1930 segir. 1. gr. Verkkaup skal greitt með gjaldgengum peningum starfsmönnum öllum og daglaunamönnum við verslanir, verksmiðjur og náma, hásetum og öðrum starfsmönnum á skipum, sem á fiskveiðar ganga, síldveiðar eða hvalveiðar, hvort sem eru seglskip, mótorbátar eða gufuskip, nema verkkaupið sé hluti af aflanum sjálfum, svo og starfsmönnum og daglaunamönnum þeim, er á landi vinna hverja þá vinnu, er af útgerð skipanna leiðir, og má eigi greiða kaupið með skuldajöfnuði, nema svo hafi áður verið sérstaklega um samið.
Sama er og, ef verk er unnið í ákvæðisvinnu við einhverja þessa atvinnugrein.

Vinnuveitandi sem einnig á húsnæði sem hann leigir starfsmönnum, hefur semsagt hengingartak á þeim.

Samkvæmt þessu virðist það svo, (ég veit um dæmi þar sem þetta er gert) að vinnuveitandi sem einnig á húsnæði sem launamaðurinn býr í, getur skuldajafnað launum á móti leigu, sleppt því að greiða 8,5% mótframlag í lífeyrissjóð  sem  verður brátt 11,5% og 1,68% í mótframlag til stéttarfélsgs (sjúkra og orlofssjóðir) . Hér getur verið um umtalsverðar fjárhæðir að ræða, og við skulum taka eitt dæmi.

Laun alls. 500.000 kr. 11,5% mótframlag í lífeyrissjóð og 1,68% í stéttarfélagsgjöld eru 65900 kr

Leigi þessi aðili 35 milljón króna eign atvinnurekandans þá lítur dæmið svona út.

Laun alls. 500.000 kr mínus leiga 200000 kr þá eru eftir 300000 kr.

300000 kr *13,18% =39540  Mismunur 65900-39540 = 26360 * 12 mán =316320 kr á hvern starfsmann sem leigir.

Hvernig liti dæmið út hjá manni með 300 þúsund króna lágmarkslaunin?

Í þessu dæmi hefur atvinnurekandinn 2.400.000 í tekjur af sinni eign í leigutekjur , frá þeirri upphæð er hægt að draga allskonar rekstrarkostnað nánast eftir hugmyndaflugi hvers og eins, svo þar fyrir uran greiðir atvinnurekandinn einungis 20% tekjuskatt á HAGNAÐ af þessari útleigu sinni.Þarna verður launamaðurinn af réttindum í lífeyrissjóði, sjúkrasjóði og fleira, en vinnuveitandinn stingur peninmgum sem með réttu tilheyra launamanninum í sinn eigin  vasa. ?Lífeyrisréttindi, sjúkrasjóðsréttindi , atvinnuleysistryggingaréttindi og réttindi í stéttarfélögum skerðast mjög verulega. GEÐSLEGT ?

Þessi launamaður fengi út úr lífeyrissjóði við starfslok miðað við 500000 kr laun og greiðslu iðgjalds af því um 280000 kr á mánuði, en ef greitt væri af 300000 í lífeyrissjóðinn (eftir skuldajöfnun húsaleigu) fengu hann 168000. Mismunur upp á 112000 kr á mánuði. Svipað gilti ef þessi launamaður missti starfsorkuna einhvern tíma á starfsferli sínum. 112000*12 mán = 1344000 kr á ári.

Þetta þýddi einnig að í stað þess að eiga rétt á greiðslum úr sjúkrasjóði stéttarfélaga sem er 80% af launum, hjá sumum félögum í 4 mánuði, en mun lengur hjá öðrum, í stað þess að fá 400000 kr í þann mánaðarfjölda sem viðkomandi stéttarfélag greiðir, fengi hann 240000 kr, mismunur er 160000 kr á mánuði.

Af þessu má sjá að um verulega fjármuni er að ræða ,alltaf kemur launamaðurinn út með skertan hlut  og komum við því  þá aftur að þeirri spurningu.

Stefnir auðvaldið að upptöku vistarbandsins ?

Svarið er einfalt. JÁ ÞAÐ GERIR ÞAÐ.

Hver tapar á þessu ?

Að sjálfsögðu launamaðurinn, enda er það hugsun auðvaldsins að græða sem mest, með sem allra minnstum tilkostnaði, sama hvernig farið er að því.

Ég sé ekki betur en hér sé komið fram mál sem varðar alla launþega þessa lands, á auðvaldið að ráða því hvort þú hefur vinnu og húsnæði, því væntanlega verða leigusamningarnir BEINTENGDIR ráðningarsamningum starfsmanna hjá viðkomandi fyrirtækjum.

Fái starfsmaðurinn uppsögn á vinnu, er það líka uppsögn á húsnæði.

Er það þetta sem við viljum?

Ég segi NEI.

Sé ekki betur en hér sé málefni sem ASÍ, BSRB,BHM og önnur launþegasamtök verði að taka upp og skoða mjög rækilega.Skerðing réttinda launamanna er ekki það sem við þurfum eða viljum.
Sveinn Elías Hansson

 


Bréf til síđunnarRSS Fréttaveita

Frá lesendum

16. Janúar 2018

SÖGULEGIR SIGRAR EĐA HVAĐ?

Því er slegið upp að atvinnuveganefnd Alþingis verði nú í fyrsta skipti stýrt af konum. Af þessu stærir formaðurinn sig, Lilja Rafney Mgnúsdóttir. Inga Sæland, Flokki fólksins, verður fyrsti varaformaður og Halla Signý Kristjánsdóttir, Framsóknarflokki, annar varafromaður. Lítið vitum við um stefnu þeirra í atvinnumálum. Á sama tíma berast fréttir frá Noregi að ný stjórn sé á teikniborðinu. Saman komu þær fram á fréttamannafundi til að skýra frá þessu þær Erna Solberg, Hægri flokknum, Siv Jensen, Framfaraflokknum og Trie Skei Grande, Frjálslynda flokknum. Allt konur. Allar afturhald að mínu mati! Kynin eiga að standa jafnt að vígi í stjórnmálum. En þá á líka að sýna þeim þá virðingu að taka konur jafnt sem karla alvarlega, óháð kyni og spyrja um stefnu og innihald. Eitthvað er rangt við þessa framsetningu og ótrúlega afturhaldssamt á árinu 2018. Kannski líka svoldið niðurlægjandi - fyrir konur.
Kona

13. Janúar 2018

VALHÖLL OG BORGARSTJÓRN

Baráttan er byrjuð þar
og bjartsýnir eygja von.
Útsvars-stjarnan valin var
Vilhjálmur Bjarnason.

Eyþór Arnalds ætlar sér
oddvitasætið þarna.
En Villi víst með sigur fer
enda vinur Bjarna.
Pétur Hraunfjörð

8. Janúar 2018

SKORIĐ NIĐUR HJÁ LANDHELGIS-GĆSLUNNI Í GÓĐĆRI!

Eftir hrun voru varðskip leigð til útlanda til að mæta óhjákvæmilegum niðurskurði. Það var ekki gott en menn féllust á að það væri óhjákvæmilegt. En er óhjákvæmilegt að skera niður fjárframlög til Landhelgisgæslunnar við núverandi aðstæður þar sem peningum er hlaðið á degi hverjum inn í hagkerfið m.a. með stórauknum straumi ferðamanna? Stenst Landhelgisgæslan þetta? Nei, það gerir hún ekki enda ...
Starfsmaður Landhelgisgæslunnar

7. Janúar 2018

ÁBYRGĐ Í VERKI?

Formaður flokks sem segist vera vinstri flokkur og er kominn í samstjórn með Sjálfstæðisflokknum og er forsætisráðherra í þokkabót, segir að mál málanna sé að gera vinnumarkaðinn ábyrgan. Hvað þýðir það? Auðvitað skilja allir skilaboðin, enda höfum við margoft heyrt þau áður - úr munni Sjálfstæðisflokksins. Fólk á að þegja og sætta sig við það sem því er skammtað. Nema átt sé við að forsvarmsmenn SA og Viðskiptaráðs lækki við sig launin og stuðli að kjarajöfnun, er ríkisstjórnin  ef til vill til í það líka og biskupinn og Hæstiréttur? Þá skulum við fara að tala saman. En á meðal annarra orða, var það ábyrgt að auka framlag úr ríkissjóði til stjónmálaflokkanna á þingi - til sjálfra sín -  um 362 milljónir? Var það ábyrgð í verki?
Jóel A.

7. Janúar 2018

UM HVAĐ SNÝST DÓMARAMÁLIĐ?

Um hvað snúast stjórnmálin á Íslandi? Veit það einhver? Stjórnarandstaðan vill að Sigríður dómsmálaráherra segi af sér, finnst það mikilvægast af öllu! En hvað gerði hún rangt? Var það ekki svokölluð matsnefnd sem klúðraði málum? Hvernig væri að fjölmiðlar reyndu að skýra þetta dómaramál? Það er orðið augljóst í mínum huga að málið er ekki eins svart hvítt og margir vilja vera láta - er ég þó enginn aðdáandi dómsmálaráðherrans né Sjálfstæðisflokksins. 
Sunna Sara

7. Janúar 2018

ENGIN ÁBYRGĐ

Ef landinn brýtur löginn hér
leiddur er til sakar
En Sigríður enga ábyrgð ber
ef skaða mörgum bakar
Pétur Hraunfjörð

7. Janúar 2018

SAMTRYGGING Á ALŢINGI

Það er rétt sem þú segir Ögmundur að alltaf er það mest sannfærandi þegar menn byrja á sjálfum sér! Það má til sanns vegar færa með ríkisstjórnina að hún geri þetta en með undarlegum og öfugsnúnum áherslum. Hún byrjar á því að skrúfa frá peningstreyminu úr ríkissjóði og eykur framlag til eigin þarfa um 362 milljónir! Þetta er kostnaðurinn við lýðræðið er gjarnan viðkvæðið þegar kostaðar eru heilsíður í blöðum með auglýsingum sjálfum sér til dásemdar. Annars eru ríkisstjórnarflokkarnir ekki einir um þetta, Samfylking, Viðreisn og Miðflokkurinn eru þarna í liði með VG, Sjálfstæðisflokki og Framsóknarflokki. Það er þetta sem kallað er ...
Jóel A.

5. Janúar 2018

HVAR FĆ ÉG HLJÓMDISKINN?

Þakka þér fyrir skrif þín um Andrés Björnsson og Einar Benediktsson, Tími er svipstund ein sem aldrei líður. Mér þóttu þessi skrif þín vera orð að sönnu. Ég las viðtalið við Andrés sem þú lést okkur lesendur fá aðgang að og las ljóð Einars Benediktssonar, Kvöld í Róm. Nú verð ég að eignast hljómdiskinn með ljóðalestri Andrésar Björnssonar, en hvar er hann að fá? Geturðu upplýst um það Ögmundur?
Jóhannes Gr. Jónsson 

3. Janúar 2018

YFIR STRIKIĐ

Katrín færði mikla fórn
og fór yfir strikið
Situr nú í samherjastjórn
al-sæl fyrir vikið.
Pétur Hraunfjörð

15. Desember 2017

SAMHERJA-STJÓRN?

Í fjölmiðlum hefur komið fram að ríkisstjórnin er með 80% stuðning þjóðarinnar. Þetta er afrek VG. Veita Bjarna Ben., skjól fyrir skattaskjólsávirðingum og þar með uppreisn æru, heiðra Sigríði Andersen fyrir dómararáðningar væntanlega.  Og VG eiga þeir það að þakka Kristján Þór  og Björn Valur að þeir njóta nú vinsælda hjá 80% þjóðarinnar. Ekki að undra að Samherji sé ánægður. En finnst vinstra fólki í lagi að gerast samherjar með Samherja og mynda Samherjastjórn?
Jóhannes Gr. Jónsson


BSRBVGAlţingi

Póstlisti

Hér ađ neđan geturđu skráđ ţig á póstlista Ögmundar. Skráđir ađilar fá reglulega sent fréttabréf í tölvupósti.




Afskrá | Breyta skráningu

Frjálsir pennar

12. Október 2017

Kári skrifar: FÁEIN ORĐ UM VEGTYLLUR, SKYNFĆRI OG MANNGREINAR-ÁLIT

Mannvirðingar meta best,
máta flokka, stöður þrá.
Til Himnaríkis heldur lest,
henni vilja margir ná.

Hugtakið "vegtylla" er skilgreint í íslenskri nútímamálsorðabók svona: "sýnileg upphefð, viðurkenning eða góð staða". Mikilvægt er að hafa þessa skilgreiningu á hreinu, enda sækjast margir eftir vegtyllum sem svo eru kallaðar. Eins og skilgreiningin ber með sér, má ljóst vera að "sýnileg upphefð" er einhvers konar "upphefð" sem maður, eða menn, sýnir öðrum manni eða mönnum. Þetta er með öðrum orðum ...

27. Júní 2017

Sveinn Elías Hansson skrifar: RÍKIĐ SKERĐIR RÉTTINDI ALDRAĐRA OG ÖRYRKJA, MEĐ EIGNUM RÍKISSJÓĐS

Þegar launamenn greiða hlut af launum sínum inn í lífeyrissjóði, sem þeir eru skyldugir að gera, þá er EKKI greiddur tekjuskattur af þessum greiðslum, þannig að ríkið á hluta af þessum greiðslum þegar þær eru greiddar út og þær eignir SKERÐA réttindi lífeyrisþega. Ríkið skerðir semsagt greiðslur til lífeyrisþega, með eignum sínum. Við getum tekið einfalt dæmi til að sýna fram á þetta ...

14. Júní 2017

Sveinn Ađalsteinsson skrifar: ŢEGAR DANIR KOMU ÍSLENDINGUM TIL HJÁLPAR OG REFSKÁKIN Í STJÓRNMÁLUM

Undirritaður skrifaði neðanskráðar hugleiðingar, eftir lestur smápistils Jónasar Kristjánssonar á vef- miðli hans. Þjóð sem er illa að sér í eigin sögu er illa á vegi stödd. Við sem komin eru yfir miðjan aldur voru alin upp við að lesa mjög þjóðernislega, einsleita og að hluta til ranga Íslandssögu Jónasar frá Hriflu. Mjög fáir Íslendingar hafa heyrt um það sem ég tæpi á hér að neðan, þ.e. að einasta „byltingin" sem gerð hefur verið íslensku þjóðinni til hagsbótar, stóðu danskir borgarar Kaupmannahafnar að í mars- mánuði 1786 ...

Slóđin mín:

Frjálsir pennar

Stjórnborđ

Forsíđa vefsins Stćkka letur Minnka letur Senda ţessa síđu Prenta ţessa síđu Veftré Hamur fyrir sjónskerta