Greinar Apríl 2015

TÍMASKEKKJAN Í HÁSKÓLA ÍSLANDS

Birtist í helgarblaði Morgunblaðsins 25/26.04.15.
MBL- HAUSINN

Í ár minnumst við þess að eitt hundrað ár eru liðin frá því konur fengu kosningarétt og kjörgengi til Alþingis. Við ættum að minnast þess líka að fátækt fólk fékk þá einnig atkvæðisrétt - með skilyrðum þó. Vinnuhjú sem nú máttu kjósa áttu ekki að njóta þess réttar ef þau voru í skuld við sveitarfélagið! Þegar mannréttindasigrum er fagnað er jafnframt hollt að minnast þeirra sem mannréttindi voru brotin á. Þegar litið er um öxl á lýðræðisvegferðinni sjáum við brotalamir sem voru ekki alltaf augljósar í samtímanum. Við undrumst nú þröngsýnina og íhaldssemina sem hafði mannréttindin af konum og eignalausu fólki fyrr á tíð.  En getur verið að við þurfum að bíða enn í hundrað ár eftir því að Háskóli Íslands stígi út úr forneskjunni ...

Lesa meira

EVRÓPURÁÐINU VAR EKKI ÆTLAÐ AÐ VERÐA NATÓ

Evrópuráðið - 47 aðildarríki

... Fulltrúar ríkja sem nýlega eru komin undan  Sovéthælnum eru reiðir og jafnvel, í sumum tilvikum, hatursfullir og eru það vissulega skiljanleg mannleg viðbrögð þótt menn geti ekki leyft sér annað en að taka yfirvegaðar ákvarðanir þegar stigið er inn fyrir dyr Evrópuráðsins. Það hefur ekki öllum auðnast að gera og væri illt ef þetta leiddi til þess að gagnrýnis raddir á þeirra eigin gjörðir ... verði kæfðar  með þöggun  í einhvers konar allsherjar tilinningaofsa ...Ég ... gerði grein fyrir þessum sjónarmiðum og varaði við því að Evrópuráðið sem væri hugsað sem mannréttindstofnun almennings - oft í átökum við ríkisvald - yrði þróað yfir í einhvers konar mini-NATÓ eða Evrópusamband  ... Ég tók einnig þátt í umæðu um njósnir og eftirlit í símkerfum og á netinu, "Mass-Surveillance", einsog það hét á ensku.Fram hafði verið lögð sérdeilis góð skýrsla um efnið ... Breskir íhaldsmenn gerðu sitt til að reyna að vatna skýrsluna út ... en höfðu ekki árangur sem erfiði....

Lesa meira

HVERNIG Á AÐ LÝÐRÆÐISVÆÐA LÍFEYRISSJÓÐINA?

Lýðræði jpg
...Aðuvitað má til sanns vegar færa að allt þetta mætti gera þótt vali á stjórnarmönnum væri öðru vísi háttað. Ég er einvörðungu að benda á að með kerfislægri nánd er ábyrgðin færð nær verkalýðshreyfingunni annars vegar og atvinnurekendum hins vegar, en báðir aðilar tel ég að eigi áfram að eiga aðild að stjórnum lífeyrissjóðanna. Ekki aðeins verkalýðshreyfingin heldur einnig atvinnurekendur verða að finna til sinnar ábyrgðar.  Síðan er það annað mál hvernig við viljum haga lífeyrisfyrirkomulaginu til framtíðar; hvort þar sé þörf á breytingum. Ég tel tvímælalaust svo vera ... Einnig hef ég lýst áhyggjum yfir því hvernig lífeyrissjóðirnir fara með vald sitt í atvinnulífinu. Þar höfum við nýleg dæmi ...

Lesa meira

AÐ SEGJA ALLT SEM SEGJA ÞARF

Fiskvinnsla
Kristján Loftsson,

stjórnarformaður Granda, hefur birst okkur í fréttum á undanförnum dögum í sérkennilegu hlutverki. ... Kristján hefur hagað máli sínu á þann veg að fólk flykkist á kjörstað að greiða verkfalli atkvæði sitt ... Fyrir daga uppeldisfræðinnar hefði einhver sagt að svona menn ætti að rassskella. Bót í máli að þeir gera það sjálfir; segja sjálfir allt sem segja þarf ... Einn stjórnarmaður í Granda hefur neitað að taka við hækkuninni. Það er Rannveig Rist, álforstjóri ... ákvörðun Rannveigar Rist gengur þvert á ókurteisi stjórnarformanns Granda; yfirlýsing hennar slær mig sem eins konar afsökunarbeiðni fyrir hönd stjórnenda Granda! Þess vegna skiptir hún máli. Nú þarf að fylgja þeirri afsökunarbeiðni eftir með því að samþykkja hófsamar og sjálfsagðar kröfur Starfsgreinasambandsins ...

Lesa meira

AUÐKENNI: EINKAVÆDD EINOKUN

Birtist í Morgunblaðinu 15.04.15
MBL- HAUSINN

... Auðkenni hefur verið starfandi um nokkurra ára bil og haft undarlega greiðan aðgang að Fjármálaráðuneytinu. Fyrir því fann ég þegar ég gegndi embætti  ráðherra í Innanríkisráðuneytinu, sem hefur með málefni rafrænnar þjónustu að gera. Setti ég niður hælana enda leit ég á rafræn skilríki sem hluta af innviðum samfélagsins sem mættu undir engum kringumstæðum ganga kaupum og sölum eða eru menn nokkuð búnir að gleyma áhuga Kínverja á að kaupa íslenskan banka? Skyldi þá ekki skipta máli hvað fylgdi með í kaupunum?  Ég beindi ég sjónum þess vegna  að Þjóðskrá sem ætti að hafa með hendi það hlutverk að byggja upp og treysta þessa innviði. Vinna þar á bæ lofaði góðu - og gerir enn. Þessu kunnu Auðkennismenn og hjálparhellur þeirra innan Stjórnarráðsins illa. Eftir stjórnarskiptin gátu þeir hins vegar ...

Lesa meira

ÁKALL TIL FJÖLMIÐLA

Birtist í Fréttablaðinu 14.04.15.
FB logo

... Fjórða valdið snýr þó síður að lýðræðinu og áhrifum almennings á vettvangi fjölmiðla en fremur að eigendum þeirra og starfsmönnum því þeir fá miklu ráðið um hvernig upplýsingar eru matreiddar um gangverk samfélagsins og ákvarðanir sem þar eru teknar og afleiðingar þeirra. Með öðrum orðum, fjölmiðlar fjalla um hagsmuni og stjórnmál og blöndu af þessu tvennu. Þegar fjölmiðlar ráðast til atlögu gegn réttarkerfinu verða þeir að vita að kastjósið kemur til með að beinast að þeim sjálfum ... Ég tek undir með Fréttablaðinu að um þessi mál þarf að fjalla óháð persónum og leikendum. Persónur og leikendur eru engu að síður staðsettir einhvers staðar í veruleika tilfinninga og hagsmuna ... Í mínum huga er niðurlagssetningin í tilvitnuðum leiðara grafalvarleg í ljósi þess að ritstjórinn sem skrifar þessa herhvöt er jafnframt æðsti stjórnandi allrar 365 fjölmiðlasamsteypunnar sem er í eigu málsaðila dómsmála sem undirbúin hafa verið hjá því embætti sem spjótum skal nú beint að ...

Lesa meira

RAFRÆN SKILRÍKI TIL UMRÆÐU Á RÚV

RÚV - small

Yfirlýsing fyrirtækisins Auðkennis um gjaldtöku af viðskiptavinum sínum um næstu áramót varð aðstandendum Samfélagsins í nærmynd á Ríkisútvarpinu tilefni til að ræða við mig um rafræna þjónustu í þættinum í dag.
Ég hef verið mjög gagnrýninn á ríkisstjórnina og stjórnsýslunna innan Stjórnarráðsins og þá Fjármálaráðuneytisins sérstaklega, fyrir að draga taum þessa fyrirtækis. Steininn tók úr þegar stjórnvöld gerðu það að skilyrði fyrir skuldaleiðréttinginni svokölluðu að umsækjendur gerðust áður viðskiptamenn þessa einkafyrirtækis. Hér er ... 

Lesa meira

BLOKKIN Í POTSDAM OG HÓTELIÐ VIÐ SKÓGAFOSS

Birtist í helgarblaði Morgunblaðsins 12.04.15.
MBL -- HAUSINN... Allt þetta hefur farið í gegnum huga mér eftir að ég las grein eftir  Hjörleif Guttormsson, náttúrufræðing og fyrrum stjórnmálamann, um Skógafoss og fyrirhugaða hótelbyggingu þar. Hjörleifur hvetur okkur til að hugsa langt fram í tímann og bendir á að með útsjónarsemi megi reisa fyrirhugað hótel í grennd við Skógafoss þannig að hótelgestir megi sem best njóta fossins án þess þó að eyðileggja áhrifin sem frá honum stafa. Ekki er ég þaulkunnugur þessu máli. En hitt veit ég, hve varasamt það er að hlusta ekki á þá sem taka upp hanskann fyrir móður jörð, okkur öllum til farsældar þegar til langs tíma er litið. Þess vegna segi ég, enga Potsdam blokk á Skógasandi. Hlustum á Hjörleif ...

Lesa meira

HJÁLPUM HJÁLPARSVEITUNUM

björgunarsveitir - hellisheiði - þrengsli

Stöðugt fáum við fréttir af björgunarafrekum hjálparsveitanna. Slysavarnafélagið Landsbjörg hefur löngu unnið sér sess í hjarta þjóðarinnar enda eigum við því óeigingjarna fólki sem þar starfar mikla skuld að gjalda. Sjálfum finnst mér það skipta gríðarlegu máli að viðhalda því fyrirkomulagi sem mér finnst reyndar vera aðalsmerki íslensku hjálaparsveitanna að krefja aldrei um gjald fyrir útköll sín. Hugmyndum um slíka gjaldtöku er annað veifið hreyft, sérstaklega eftir að fólk sem hundsað hefur viðvaranir lendir í hrakningum. Um leið og byrjað yrði að rukka þá óttast ég að illa verði aftur snúið og hvar ætti síðan að draga mörkin? Við læknum fólk án gjaldtöku þótt vitað sé að það hafi í neysluvenjum sínum stefnt líkama og sál hraðbyri að sjúkrabeðinu.Tilefni hugleiðinga minna nú eru fréttir vikunnar af ófærð á heiðavegum ...

Lesa meira

UPPSAGNIR ÞVERT Á LOFORÐ

Birtist í DV 10.04.15.
DV - LÓGÓ... En það samkomulag var skilyrt og horfðu starfsmenn til loforða ...skyldu menn ekki missa vinnu sína ... Formaður, SFR, Árni Stefán Jónsson, lýsir vinnubrögðunum á eftirfarandi hátt: "Ekkert samráð var haft og engin upplýsingagjöf önnur en stuttur fundur með trúnaðarmönnum starfsmanna hálftíma áður en starfsmönnum voru tilkynntar fyrirætlanir stjórnenda á starfsmannafundi .... var starfsfólk beðið um að fara á starfsstöðvar sínar þar sem stjórnendur myndu hringja í þá er málið varðaði. Á meðan starfsfólk beið eftir hringingu að ofan, sinntu þeir venjubundnum störfum og svöruðu símanum, milli vonar og ótta, í hvert sinn sem hann hringdi. Sumum var létt en aðrir fengu uppsögn. Flestir voru þannig beint vitni að uppsögn samstarfsfólks enda ríflega 10% starfsmanna sem misstu vinnuna ...". Um þetta þarf ekki að hafa fleiri orð. En hitt er víst að þessu máli er ekki lokið ...

Lesa meira

Frá lesendum

HVER BER ÁBYRGÐ Á ÍSLENSKU KJARNORKUVERUNUM?

Uppruni raforku á Íslandi er 57% jarðefnaeldsneyti, 34% kjarnorka og  endurnýtanleg raforka einungis 9%. Þessi tilhögun og brask hjálpar umhverfissóðum að sýna hreinna bókhald. 
Það sem ég velti fyrir mér, hver er ábyrgð íslenskra fyrirtækja sem selt hafa kjarnorkuveri upprunaábyrgð sem verður svo fyrir stórslysi, s.b. Tjernobil, er ekki eigandi upprunans sökudólgurinn eða ...
Rúnar Sveinjörnsson

Lesa meira

ÍSLANDSBANKI SELDUR

Bjarni selur bankann fljótt
bætir við fjölskyldu eignir
þó Engeyingarnir eigi gnótt
eflaust verða fegnir.

SA hagnaðist um fúlgur fjár
fljótlega kaupa því banka
En alþýðan sveltur og er sár
sé Drífu með þunga þanka.
...
Höf. Pétur Hraunfjörð.

Lesa meira

HÆTTA BÚIN LÝÐRÆÐI

Trump er auðvitað skíthæll. Hlaut þó næstum helming atkvæða í kosningum. Lafir enn í embætti. “ Ákvörðun” netmiðla að loka fyrir munnræpu þessa forseta á vettvangi sinum er vel tekið af mörgum. Eftir stendur að lokunin er í raun pólitisk valdbeiting, sem nýta má í hvaða tilviki sem er. Hvaða raddir sem er má þannig þagga, falli þær ekki í kram ráðandi netmiðla. Þar er hætta búin ...
Nonni

Lesa meira

,,ÁRAMÓTINN 20-21‘‘

Landsmenn fagna nú lokast sárið
því loksins kláraðist ótuktar árið
sprautu víst fáum
bættan hag sjáum
og fljótlega líður frá Cóvíd fárið.

Ég óska öllum árið gott
eftir óþverra pestina 
Kófinu nú komum á brott
og kjósum svo í restina.
...
Höf. Pétur Hraunfjörð.

 

Lesa meira
Allt Frá lesendum

Fréttabréf

 

Frjálsir pennar

Kári skrifar: UPPRUNAÁBYRGÐIR - BLEKKINGAR OG SKATTSVIK

Á þessu vefsvæði er réttilega bent á fáránleikann sem fylgir svokölluðum upprunaábyrgðum raforku. Þær eru hluti af blekkingastarfsemi og braski með rafmagn, þar sem „orkusóðar“ geta keypt sér syndakvittanir af hinum sem sóða minna (eða lítið). Með þessu móti er kaupandinn, neytandinn, látinn halda að hann kaupi „hreina raforku“ (græna). Neytandinn er með öðrum orðum blekktur. Eins og lesendur vita gekk Bretland endanlega úr Evrópusambandinu nú um áramótin. Á heimasíðu bresku lögfræðistofunnar Pinsent Masons er fjallað um skattahliðina á þessu svindl-fyrirkomulagi, í grein ... 

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: VALDHAFINN STÍGUR FRAM

Þingið í Washington samþykkti að ákæra Donald Trump til embættismissis fyrir uppreisnaráróður („incitement of insurrection“). Alvarlegra fyrir hann var samt það bann sem hann fékk frá samskiptamiðlunum. Og það segir meiri sögu. Eftir upphlaupið við bandaríska þingið í Capitol er sitjandi Bandaríkjaforseti útilokaður frá öllum helstu samskiptamiðlum (og um leið stærstu fjölmiðlum) netheima, Facebook, Instagram, Twitter, Google ...

Lesa meira

Kári skrifar: ORKUMÁL SEM ORSÖK ÁTAKA OG ÁGREININGS

Mörgum stjórnmálamönnum er tamt á tungu, eftir nýjustu atburði í Washington, að segja árás hafa verið gerða á „lýðræðið“. En það gleymist alltaf að láta fylgja með svarið við spurningunni: lýðræði hverra? Lýðræði valdaklíkunnar í Bandaríkjunum, lýðræði almennings? Forsetanefnur jafnt sem ráðherrar apa hver upp efir öðrum staðlaðar skoðanir um „árás á lýðræðið“ og látast stórhneykslaðir á því. Trúverðugleiki þessa fólks sem þannig talar er hins vegar enginn. Fólk sem lifir og hrærist í fílabeinsturnum er í órafjarlægð frá veruleika almennings, hvort heldur er í Bandaríkjunum eða á Íslandi. Í máli þess er ætíð holur hljómur ...

Lesa meira

Kári skrifar: ÞAÐ ER MIKILL ÁBYRGÐARHLUTI AÐ SELJA SPRENGIEFNI

Leiðinlegasti dagur ársins er tvímælalaust gamlársdagur. Ekki vegna þess að hann sé í sjálfu sér verri en aðrir dagar ársins heldur vegna hins að honum er spillt með óþarfa hávaða, drykkju og látum. Það verður ekki afsakað með því að „þetta sé síðasti dagur ársins“. Sá ósiður, má segja plagsiður, hefur mótast á Íslandi að kunna sér ekki hóf í neinu. Það sást vel árin fyrir hrunið mikla þar sem „allir ætluðu að verða ríkir“ og helst á einni nóttu. Enginn mátti vera minni maður en næsti maður, ekki skulda minna en næsti maður, ekki ferðast minna en næstir maður eða byggja minna hús en ...

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: WORLD ECONOMIC FORUM OG "ENDURSTILLINGIN MIKLA"

... Kórónukreppan eykur misskiptinguna í samfélaginu. Það er óleystur félagslegur vandi að kapítalismi dagsins í dag þarf ekki allt þetta fólk til að halda uppi framleiðslukerfi sínu. Hvað á þá að gera við hina sem er ofaukið? Þeir breytast úr virkum samfélagsborgurum í ómaga. Borgaralaun þýðir að „launþeginn“ missir allt samband við atvinnulíf, vinnufélaga, stéttarfélag og sköpun í samvinnu við aðra. Sömuleiðis missir hann vopnið sem samstaðan gefur verkafólki til að bæta stöðu sína og breyta samfélaginu, og verður valdalaus.
Þar að auki: Það er fræðilega hægt að sjá fyrir sér sósíaldemókratískt velferðarríki (norrænt módel fyrir aldamót) þar sem meirihluti þegnanna væri iðjulaus á „sósíalnum“, en í harðkapítalískum heimi næstu ára og áratuga er það ekki fræðilegur möguleiki ...

...

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: HEIMSVALDASTEFNAN OG BANDARÍSKU KOSNINGARNAR

Trumpisminn sem pólitísk stefna tengist öðru fremur neikvæðri afstöðu til „hnattvæðingarstefnu“. Afstaða bandarískra stjórnvalda til þessa fyrirbæris er afgerandi hluti af stjórnmálum risaveldisins eina – og okkur hina jarðarbúana skiptir hún líka býsna miklu máli. „America is back“ hrópaði Joe Biden eftir kosninganóttina og vísaði til þess forustuhlutverks í alþjóðamálum sem Trumpstjórnin hefði sagt sig frá en skyldi nú tekið upp aftur.
Það er orðin viðtekin venja að kenna heimskapítalismann eftir 1990 við „hnattvæðingu“. Þetta er jafnframt það tímabil sem ...

Lesa meira
Allt Frjálsir pennar