Greinar Apríl 2015

TÍMASKEKKJAN Í HÁSKÓLA ÍSLANDS

Birtist í helgarblaði Morgunblaðsins 25/26.04.15.
MBL- HAUSINN

Í ár minnumst við þess að eitt hundrað ár eru liðin frá því konur fengu kosningarétt og kjörgengi til Alþingis. Við ættum að minnast þess líka að fátækt fólk fékk þá einnig atkvæðisrétt - með skilyrðum þó. Vinnuhjú sem nú máttu kjósa áttu ekki að njóta þess réttar ef þau voru í skuld við sveitarfélagið! Þegar mannréttindasigrum er fagnað er jafnframt hollt að minnast þeirra sem mannréttindi voru brotin á. Þegar litið er um öxl á lýðræðisvegferðinni sjáum við brotalamir sem voru ekki alltaf augljósar í samtímanum. Við undrumst nú þröngsýnina og íhaldssemina sem hafði mannréttindin af konum og eignalausu fólki fyrr á tíð.  En getur verið að við þurfum að bíða enn í hundrað ár eftir því að Háskóli Íslands stígi út úr forneskjunni ...

Lesa meira

EVRÓPURÁÐINU VAR EKKI ÆTLAÐ AÐ VERÐA NATÓ

Evrópuráðið - 47 aðildarríki

... Fulltrúar ríkja sem nýlega eru komin undan  Sovéthælnum eru reiðir og jafnvel, í sumum tilvikum, hatursfullir og eru það vissulega skiljanleg mannleg viðbrögð þótt menn geti ekki leyft sér annað en að taka yfirvegaðar ákvarðanir þegar stigið er inn fyrir dyr Evrópuráðsins. Það hefur ekki öllum auðnast að gera og væri illt ef þetta leiddi til þess að gagnrýnis raddir á þeirra eigin gjörðir ... verði kæfðar  með þöggun  í einhvers konar allsherjar tilinningaofsa ...Ég ... gerði grein fyrir þessum sjónarmiðum og varaði við því að Evrópuráðið sem væri hugsað sem mannréttindstofnun almennings - oft í átökum við ríkisvald - yrði þróað yfir í einhvers konar mini-NATÓ eða Evrópusamband  ... Ég tók einnig þátt í umæðu um njósnir og eftirlit í símkerfum og á netinu, "Mass-Surveillance", einsog það hét á ensku.Fram hafði verið lögð sérdeilis góð skýrsla um efnið ... Breskir íhaldsmenn gerðu sitt til að reyna að vatna skýrsluna út ... en höfðu ekki árangur sem erfiði....

Lesa meira

HVERNIG Á AÐ LÝÐRÆÐISVÆÐA LÍFEYRISSJÓÐINA?

Lýðræði jpg
...Aðuvitað má til sanns vegar færa að allt þetta mætti gera þótt vali á stjórnarmönnum væri öðru vísi háttað. Ég er einvörðungu að benda á að með kerfislægri nánd er ábyrgðin færð nær verkalýðshreyfingunni annars vegar og atvinnurekendum hins vegar, en báðir aðilar tel ég að eigi áfram að eiga aðild að stjórnum lífeyrissjóðanna. Ekki aðeins verkalýðshreyfingin heldur einnig atvinnurekendur verða að finna til sinnar ábyrgðar.  Síðan er það annað mál hvernig við viljum haga lífeyrisfyrirkomulaginu til framtíðar; hvort þar sé þörf á breytingum. Ég tel tvímælalaust svo vera ... Einnig hef ég lýst áhyggjum yfir því hvernig lífeyrissjóðirnir fara með vald sitt í atvinnulífinu. Þar höfum við nýleg dæmi ...

Lesa meira

AÐ SEGJA ALLT SEM SEGJA ÞARF

Fiskvinnsla
Kristján Loftsson,

stjórnarformaður Granda, hefur birst okkur í fréttum á undanförnum dögum í sérkennilegu hlutverki. ... Kristján hefur hagað máli sínu á þann veg að fólk flykkist á kjörstað að greiða verkfalli atkvæði sitt ... Fyrir daga uppeldisfræðinnar hefði einhver sagt að svona menn ætti að rassskella. Bót í máli að þeir gera það sjálfir; segja sjálfir allt sem segja þarf ... Einn stjórnarmaður í Granda hefur neitað að taka við hækkuninni. Það er Rannveig Rist, álforstjóri ... ákvörðun Rannveigar Rist gengur þvert á ókurteisi stjórnarformanns Granda; yfirlýsing hennar slær mig sem eins konar afsökunarbeiðni fyrir hönd stjórnenda Granda! Þess vegna skiptir hún máli. Nú þarf að fylgja þeirri afsökunarbeiðni eftir með því að samþykkja hófsamar og sjálfsagðar kröfur Starfsgreinasambandsins ...

Lesa meira

AUÐKENNI: EINKAVÆDD EINOKUN

Birtist í Morgunblaðinu 15.04.15
MBL- HAUSINN

... Auðkenni hefur verið starfandi um nokkurra ára bil og haft undarlega greiðan aðgang að Fjármálaráðuneytinu. Fyrir því fann ég þegar ég gegndi embætti  ráðherra í Innanríkisráðuneytinu, sem hefur með málefni rafrænnar þjónustu að gera. Setti ég niður hælana enda leit ég á rafræn skilríki sem hluta af innviðum samfélagsins sem mættu undir engum kringumstæðum ganga kaupum og sölum eða eru menn nokkuð búnir að gleyma áhuga Kínverja á að kaupa íslenskan banka? Skyldi þá ekki skipta máli hvað fylgdi með í kaupunum?  Ég beindi ég sjónum þess vegna  að Þjóðskrá sem ætti að hafa með hendi það hlutverk að byggja upp og treysta þessa innviði. Vinna þar á bæ lofaði góðu - og gerir enn. Þessu kunnu Auðkennismenn og hjálparhellur þeirra innan Stjórnarráðsins illa. Eftir stjórnarskiptin gátu þeir hins vegar ...

Lesa meira

ÁKALL TIL FJÖLMIÐLA

Birtist í Fréttablaðinu 14.04.15.
FB logo

... Fjórða valdið snýr þó síður að lýðræðinu og áhrifum almennings á vettvangi fjölmiðla en fremur að eigendum þeirra og starfsmönnum því þeir fá miklu ráðið um hvernig upplýsingar eru matreiddar um gangverk samfélagsins og ákvarðanir sem þar eru teknar og afleiðingar þeirra. Með öðrum orðum, fjölmiðlar fjalla um hagsmuni og stjórnmál og blöndu af þessu tvennu. Þegar fjölmiðlar ráðast til atlögu gegn réttarkerfinu verða þeir að vita að kastjósið kemur til með að beinast að þeim sjálfum ... Ég tek undir með Fréttablaðinu að um þessi mál þarf að fjalla óháð persónum og leikendum. Persónur og leikendur eru engu að síður staðsettir einhvers staðar í veruleika tilfinninga og hagsmuna ... Í mínum huga er niðurlagssetningin í tilvitnuðum leiðara grafalvarleg í ljósi þess að ritstjórinn sem skrifar þessa herhvöt er jafnframt æðsti stjórnandi allrar 365 fjölmiðlasamsteypunnar sem er í eigu málsaðila dómsmála sem undirbúin hafa verið hjá því embætti sem spjótum skal nú beint að ...

Lesa meira

RAFRÆN SKILRÍKI TIL UMRÆÐU Á RÚV

RÚV - small

Yfirlýsing fyrirtækisins Auðkennis um gjaldtöku af viðskiptavinum sínum um næstu áramót varð aðstandendum Samfélagsins í nærmynd á Ríkisútvarpinu tilefni til að ræða við mig um rafræna þjónustu í þættinum í dag.
Ég hef verið mjög gagnrýninn á ríkisstjórnina og stjórnsýslunna innan Stjórnarráðsins og þá Fjármálaráðuneytisins sérstaklega, fyrir að draga taum þessa fyrirtækis. Steininn tók úr þegar stjórnvöld gerðu það að skilyrði fyrir skuldaleiðréttinginni svokölluðu að umsækjendur gerðust áður viðskiptamenn þessa einkafyrirtækis. Hér er ... 

Lesa meira

BLOKKIN Í POTSDAM OG HÓTELIÐ VIÐ SKÓGAFOSS

Birtist í helgarblaði Morgunblaðsins 12.04.15.
MBL -- HAUSINN... Allt þetta hefur farið í gegnum huga mér eftir að ég las grein eftir  Hjörleif Guttormsson, náttúrufræðing og fyrrum stjórnmálamann, um Skógafoss og fyrirhugaða hótelbyggingu þar. Hjörleifur hvetur okkur til að hugsa langt fram í tímann og bendir á að með útsjónarsemi megi reisa fyrirhugað hótel í grennd við Skógafoss þannig að hótelgestir megi sem best njóta fossins án þess þó að eyðileggja áhrifin sem frá honum stafa. Ekki er ég þaulkunnugur þessu máli. En hitt veit ég, hve varasamt það er að hlusta ekki á þá sem taka upp hanskann fyrir móður jörð, okkur öllum til farsældar þegar til langs tíma er litið. Þess vegna segi ég, enga Potsdam blokk á Skógasandi. Hlustum á Hjörleif ...

Lesa meira

HJÁLPUM HJÁLPARSVEITUNUM

björgunarsveitir - hellisheiði - þrengsli

Stöðugt fáum við fréttir af björgunarafrekum hjálparsveitanna. Slysavarnafélagið Landsbjörg hefur löngu unnið sér sess í hjarta þjóðarinnar enda eigum við því óeigingjarna fólki sem þar starfar mikla skuld að gjalda. Sjálfum finnst mér það skipta gríðarlegu máli að viðhalda því fyrirkomulagi sem mér finnst reyndar vera aðalsmerki íslensku hjálaparsveitanna að krefja aldrei um gjald fyrir útköll sín. Hugmyndum um slíka gjaldtöku er annað veifið hreyft, sérstaklega eftir að fólk sem hundsað hefur viðvaranir lendir í hrakningum. Um leið og byrjað yrði að rukka þá óttast ég að illa verði aftur snúið og hvar ætti síðan að draga mörkin? Við læknum fólk án gjaldtöku þótt vitað sé að það hafi í neysluvenjum sínum stefnt líkama og sál hraðbyri að sjúkrabeðinu.Tilefni hugleiðinga minna nú eru fréttir vikunnar af ófærð á heiðavegum ...

Lesa meira

UPPSAGNIR ÞVERT Á LOFORÐ

Birtist í DV 10.04.15.
DV - LÓGÓ... En það samkomulag var skilyrt og horfðu starfsmenn til loforða ...skyldu menn ekki missa vinnu sína ... Formaður, SFR, Árni Stefán Jónsson, lýsir vinnubrögðunum á eftirfarandi hátt: "Ekkert samráð var haft og engin upplýsingagjöf önnur en stuttur fundur með trúnaðarmönnum starfsmanna hálftíma áður en starfsmönnum voru tilkynntar fyrirætlanir stjórnenda á starfsmannafundi .... var starfsfólk beðið um að fara á starfsstöðvar sínar þar sem stjórnendur myndu hringja í þá er málið varðaði. Á meðan starfsfólk beið eftir hringingu að ofan, sinntu þeir venjubundnum störfum og svöruðu símanum, milli vonar og ótta, í hvert sinn sem hann hringdi. Sumum var létt en aðrir fengu uppsögn. Flestir voru þannig beint vitni að uppsögn samstarfsfólks enda ríflega 10% starfsmanna sem misstu vinnuna ...". Um þetta þarf ekki að hafa fleiri orð. En hitt er víst að þessu máli er ekki lokið ...

Lesa meira

Frá lesendum

ÞÖRF Á NÝJU AFLI!

Er ekki gott, fórnfúst og þjóðhollt fólk einhverstaðar þarna úti, sem er tilbúið að vinna að því að koma á fót nýju afli til mótvægis við alla stjórnmálaflokkana sem fyrir eru og sem eru ákveðnir í að fórna Íslandi þrátt fyrir vilja meirihluta þjóðarinnar?! Látum þetta ekki gerast. Það liggur mjög mikið við! Við bíðum eftir að heyra frá slíku afli.
Halldóra

Lesa meira

AUÐVELT AÐ KAUPA FRIÐHELGI

Mér ofbýður hve landinn leggst lágt við að bugta sig fyrir hinum ekki-algóða Ratcliffe „stórbónda“ og „höfðingja“. Það er svo grátlega auðvelt fyrir slíkt fólk að kaupa sér friðhelgi og ofurtrú almúgans á Íslandi; nokkrar krónur til HÍ og orð í eyra þeirra sem það vefst fyrir að neita „velboðnu“.
Halldóra

Lesa meira

ÁKÚRUR HLUTU

Þetta er lélegt katta klór
yfir klaustursrónagengi
þeir viðhöfðu þar orðin stór
er þjóðin minnist lengi.

Siðareglur að sjálfsögðu brutu
en sídrykkunnar allir þar nutu
Beggi og Bragi
eru ekki í lagi
af umælum sínum ákúru hlutu.
...
Höf. Pétur Hraunfjörð.

Lesa meira

LANDSMENN LESI ENDILEGA GREIN HÉRAÐSDÓMARA!

Ég vil benda þínum ágætu lesendum, Ögmundur, á mjög góða grein héraðsdómarans Arnars Þórs Jónssonar, í Morgunblaðinu í dag, 27. júlí og ber heitið; Fullveldið skiptir máli. Greinin er rituð af skarpskyggni og þekkingu á rótum vandans sem við er að etja og birtist nú í bullandi ágreiningi um þriðja orkupakkann. Óhætt er að segja að lestur hennar muni dýpka skilning margra á málinu. Þá hefðu stjórnmálamenn alveg ...
Kári

Lesa meira
Allt Frá lesendum

Fréttabréf

 

Frjálsir pennar

Þórarinn Hjartarson skrifar: VÍGVÆÐING NORÐURSKLÓÐA

Ný hervæðing á Keflavíkurflugvelli er liður í vígvæðingu norðurslóða, Norður-Atlantshafsins og Norður-Íshafsins. Hver vígvæðingarfréttin rekur aðra. A  Á undanförnum mánuðum hefur útvarpið sagt nokkrar fréttir af viðamiklum framkvæmdum á Keflavíkurvelli á vegum (aðallega) Bandaríkjahers, aðstöðu fyrir fleiri kafbátaleitarvélar, íbúðir fyrir meira en þúsund hermenn og uppfærsla ratsjárkerfa í fjórum landshornum. Hægt verður að taka við allt að tveimur orrustuflugsveitum hvenær sólarhringsins sem er, í hverri flugsveit jafnan 18 til 24 orrustuflugvélar o.s.frv. ...

Lesa meira

Kári skrifar: LANGSÓTTAR OG FJARSTÆÐUKENNDAR LÖGSKÝRINGAR "STEYPUPRÓFESSORS OG LAGADEILDARDÓSENTS - ÞRIÐJI ORKUPAKKINN

... Í grein í Fréttablaðinu í dag, 16. ágúst, er grein eftir „steypuprófessorinn“ og lagadeildardósent við Háskólann í Reykjavík. Greinin er að mestu endurtekning á fyrri rangfærslum. Þó er rétt að fara nokkrum orðum um það sem þar er haldið fram. Í greininni endurspeglast mjög sérkennileg „lagahyggja“ en hún birtist þannig að það eina sem talið er skipta máli sé lagatextinn sjálfur og ef ekkert stendur í lagatextanum (sem er raunar rangt) þá sé engin hætta á ferðum. Þetta má kalla „lögfræði án jarðsambands“...

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: DANSKA VALDIÐ Í GÓÐU LAGI: BÓKIN HNIGNUN, HVAÐA HNIGNUN?

... Næmi Íslendinga á 19. öld fyrir þjóðernishyggjunni á sér auðvitað fjölþættar orsaskir. Menningarleg einsleitni á Íslandi rímaði mjög vel við hugmyndir þjóðernissinna um þjóðríki. Sameiginleg menningarleg fortíð, tilvist sjálfstæðs samfélags („fríríkis“) í fortíðinni með sinn menningararf (og allar goðsagnir honum tengdar) styrkti sem kunnugt er sjálfskennd þjóðarinnar. Fjarlægð hins danska stjórnvalds frá íslenskum vettvangi samræmdist illa gróandi hugmyndum um lýðræði, vald þegnanna í eigin málum. Loks er það sú hugmynd/kenning baráttumanna fyrir sjálfsstjórn sem mest var notuð: að landið hefði verið vanrækt, arðrænt og dregist aftur úr (því hafi hnignað). „Módernistar“ í túlkun sjálfstæðisbaráttunnar hafa undanfarið sagt að þessi síðasttöldu sjálfstæðisrök hafi byggt á misskilningi ...

Lesa meira

Kári skrifar: FÁEINAR "STEYPUSLETTUR" HREINSAÐAR UPP - ÞRIÐJI ORKUPAKKINN

 Hér á eftir verða nokkrar „steypuslettur“ hreinsaðar upp og tengjast þriðja orkupakkanum. Fyrst má nefna grein eftir Ketil Sigurjónsson í Morgunblaðinu í dag, 9. ágúst. Það sem nauðsynlega þarfnast leiðréttingar þar er eftirfarandi: „Þetta kemur t.a.m. með skýrum hætti fram í Samningnum um starfshætti Evrópusambandsins (Treaty on the functioning of the European Union; TFEU). Í þessu sambandi má vísa í 194. gr. umrædds samnings, þar sem segir að skipan orkumála hvers aðildarríkis sé í þess höndum.“[i] Þarna vísar Ketill til 194. gr. TFEU sem fjallar um orku. Það er rétt að 2. mgr. 194. gr. kveður á um rétt aðildarríkjanna hvað varðar eigin orkumál. Hér þarf hins vegar að greina á milli þess sem annars vegar kallast í Evrópurétti „exclusive competences“ og hins vegar „shared competences“. Það var þannig að aðildarríkin höfðu orkumálin algerlega á sínu valdi. Það á hins vegar ekki við lengur ...

Lesa meira

Kári skrifar: ÞUNN OG SJÓBLÖNDUÐ STEYPA PRÓFESSORS - ÞRIÐJI ORKUPAKKINN

 Í Fréttablaðinu þann 31. júlí er grein eftir mann sem titlaður er prófessor [hér eftir nefndur „Steypuprófessor“] við Háskólann í Reykjavík. Greinin nefnist „Sæstrengjasteypa“. Greinin lýsir einfeldni og oftrú höfundar á lagareglum alþjóðaréttar. Mætti kalla þetta „barnalega einfeldni“. Það er við lestur svona greina sem stundum læðist að manni að brotalöm kunni að vera í lagakennslu á Íslandi. Skal enn og aftur áréttað að greina þarf skýrlega í sundur hvernig annars vegar hlutir eru tilgreindir og skilgreindir, í hinum ýmsu lagatextum, og svo hvernig þeir virka í raun. Þar er oft mikið ósamræmi á milli. Eitt er sýnd annað er reynd. Greina þarf á milli þess sem kalla má „jákvæða skyldu“ og hins sem kalla má „neikvæða skyldu“. Sú fyrrnefnda felur sér ... 

Lesa meira

Jón Karl Stefánsson skrifar: HERNAÐARYFIRGANGUR BANDARÍKJANNA Á HEIMSVÍSU OG RÚSSAGRÝLAN

Árið 2018 eyddu Bandaríkin 649 milljörðum Bandaríkjadala í hermál. Þá eyddu þau ríki sem næst komu hvað hernaðarútgjöld varðar (Kína, Sádí Arabía, Indland, Frakkland, Rússland, Bretland og Þýskaland) 609 milljörðum Bandaríkjadala samanlagt (Tian o.fl., 2019). Bandaríkin stunda umfangsmestu hergagnaframleiðslu heims. Fimm af tíu stærstu vopnaframleiðslufyrirtæki heims eru bandarísk, þar af þau þrjú stærstu. Meira en helmingur allra vopna heims eru framleidd af bandarískum fyrirtækjum. Bandaríki stunda einnig mesta útflutning á hergögnum allra ríkja, en þar er ...

Lesa meira
Allt Frjálsir pennar