Beint á leiđarkerfi vefsins

Kjaramál

15. Júlí 2014

SAMMÁLA VERKALÝĐSHREYFINGUNNI UM LÁGMARKSLAUN

heildarsamtök
Enn er komið  fram komið á Alþingi þingmál þar sem lagt er til að leyfileg lágmarkslaun í landinu verði ákveðin með lögum en ekki eins og hingað til í kjarasamningum. Lægstu laun taki með öðrum orðum mið af lagaákvörðun Alþingis, þótt vissulega verði heimilt að semja um önnur og betri kjör. Þrír þingmenn Vinstrihreyfiingarinnar græns framboðs standa að þingmálinu að þessu sinni og er fyrsti flutningsmaður Lilja Rafney Magnúsdóttir en hún hefur látið að sér kveða innan verkalýðsfélaga á Vestfjörðum í þágu láglaunafólks. Hugsunin með þingmálinu er að styrkja stöðu þess.

Innan verkalýðshreyfingarinnar er þó almenn andstaða gegn lögbindingu lágmarkslauna og er ég þeim sjónarmiðum sammála og hef jafnan verið þegar þessi mál hefur borið á góma áður á Alþingi. (sjá varðandi umræðu nú m.a.: http://www.ruv.is/frett/deilt-um-naudsyn-laga-um-lagmarkslaun )

Í Bandaríkjunum eru  lágmarkslaun lögbundin þótt viðmiðið sé mismunandi í einstökum ríkum. Sama gildir í mörgum Evrópu, en þó síst þar sem verkalýðshreyfing er sterk. Þótt margt megi að íslenskri verkalýðshreyfingu finna  þá hefur hún mörgu  áorkað í tímans rás og komið mörgum þjóðþrifamálum í höfn og í alþjóðlegum samanburði er hún sterk.

Íslensk verkalýðshreyfing hefur fengið því áorkað að lögbundið er ákvæði þess efnis að óheimilt er að greiða lægri laun en lægstu umsömdu launataxtar kveða á um. Það er meira en sagt verður víðast hvar erlendis og tel ég þetta vera heppilegasta fyrirkomulagið til að forðast undirboð, „social dumping" sem er höfuðréttlæting margra sem berjast fyrir lögbindingu lágmarkslauna. Með samningsbundnum kjörum er það verkalðyshreyfingin sem hefur aðhalds- og eftirlitshlutverkið fremur en þingið sem fremur hefði slíkt hlutverk með hendi ef af lögbindingu yrði.

Atvinnurekendur vilja margir afnema launataxta með öllu. VR gekkst inn á þá línu illu heilli og semur aðeins um gólfið. Opinberi geirinn hér á landi hefur hins vegar  viðhaldið taxtalaunakerfi; kerfi þar sem samið er um kjörin en forstjórinn eða forstöðufólkið  er ekki einrátt um þau. Slíku geðþóttakerfi, stjórnað að ofan, reyndi ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknar að koma á með lagasetningu árið 1996. Það tókst ekki.  Sem betur fer.

Auðvitað er það svo að baráttusaga tuttugustu aldarinnar einkenndist af því að sigrar náðust, iðulega á vinnumarkaði, og var ávinningurinn síðar tryggður með lögum og gilti þá rétturinn fyrir alla. Þetta var eðlilegt og vil ég engan veginn vinda ofan af öllum lögbundnum  réttindum og færa þau inn á samningssviðið að nýju einsog ASÍ og SA hafa stundum viljað og nefni ég þar ýmsa þætti almannatrygginga og starfsendurhæfingu sem þessir aðilar vilja að séu tryggðir í samningum og á verksviði samningsaðila síðan að framfylgja.

Um launin gegnir hins vegar að mínu mati öðru máli. Lögbinding lágmarkslauna hefur hvergi tryggt ásættanleg lífskjör fyrir hina lægstu. Því síður hefur slíkt fyrirkomulag orðið til að hjálpa launafólki almennt. En atvinnurekendur eru víðast hvar ekki ósáttir við slíkt kerfi. Þeir vilja nefnilega afnema kjarabaráttuna og telja innlegg af þessu tagi vera  í þá veru: Kveðið verði á um lágmarkslaun i lögum og síðan fái einstaklingarnir greitt í samræmi við frammistöðu í starfsmannaviðtölum. Svona er þetta í alvöru víða í framkvæmd og færist í vöxt!

Nú er það svo að þótt hér séu ekki lögbinding lægstu launataxta þá eru engu að síður kjör lægstu hópanna utan vinnumarkaðar tryggð með lögum: Kjör atvinnulausra, öryrkja og aldraðra. Allt er þetta ákvarðað á Alþingi. Erum við svo ánægð með niðurstöðuna að við eygjum þar fyrirheitna landið fyrir launafólk? Launalög í stað kjarabaráttu!

Á þessi sjónarmið hef ég áður bent sem áður segir, einnig í vor þegar þessi mál bar á góma í þingflokki VG. Ég sagði þá jafnframt að ef fyrrnefnt þingmál, sem þá var í burðarliðnum, yrði til þess að beina sjónum að kjörum láglaunafólks, þá væri vissulega til nokkurs unnið því slík umræða  gæti orðið til góðs. En þá yrði líka að taka þá umræðu.

Ég hef lengi talað fyrir því að reynt yrði að ná heildarsamkomulagi um hvert skuli vera launabilið í kjarasamningum bæði á almennum vinnumarkaði og hjá ríki og sveitarfélögum. Þessu ætti alla vega að vera hægt að framfylgja hjá hinu opinbera væri til þess pólitískur vilji og vilji hjá smatökum launafólks að sama skapi. Hér áður fyrr talaði ég fyrir því að sá hæsti yrði aldrei hærri en tvöföld kjör hins lægsta. Í seinni tíð hef ég nefnt einn á móti þremur. Færi svo að við samþykktum að setja lágmarkslaun með lögum, þá yrði jafnframt að fá fram hvort vilji væri til þess að lögbinda hæstu laun. Ég óttast að í viðleitni til að bæta kjör láglaunafólks yrði lítið hald í því að lögbinda kjör þess án þess að taka jafnframt á hæstu launum og kjarabilinu í heild sinni. En vissulega er þarna kominn flötur á bráðnauðsuynlegri umræðu og er mikilvægt að nota tilefnið til að efna til hennar og kalla þar til verkalýðshreyfinguna. Yrði þessi niðurstaðan kynni málið að taka á sig ásættanlegri mynd.

Hið jákvæða í hugsuninni um lögbindingu lágmarkslauna er viðmiðun í vísitölu um áætlaðan framfærslukostrnað. Þetta er vissulega eftirsóknarvert viðmið að ná fram en sé því ekki framfylgt í raun eins og ástæða er til að óttast með hliðsjón af reynslu annarra þjóða og okkar eigin reynslu hvað varðar kjör öryrkja og atvinulausa sem eru ákveðin með lögum,  þá er sú hætta fyrir hendi að með þessari kerfisbreytingu glatist aðhaldið sem við nú höfum frá verkalýðshreyfingunni án þess að hafa í hendi að nokkuð hafi raunverulega áunnist.   

Eg í lokin: Alþingi er ekki óvant því að hafa afskipti af kjarasamningum og kjaramálum.  Ekki verður sagt að sú aðkoma hafi verið til að hrópa húrra fyrir. Hér er um að ræða lög á verkföll aftur og ítrekað, að ógleymdum náttúrlega lögum sem þingið setti um sín eigin kjör, fyrst viðbótargreiðslur ofan á kjör sem Kjararáð hafði úrskurðað þingmönnum lögum samkvæmt og síðan hin illa þokkuðu eftirlaunalög. Til þessa getur aðkoma Alþingis að kjaramálum varla  talist traustvekjandi. En vissulega getur þetta sem annað tekið breytingum og batnandi mönnum er best að lifa. Höfum þó þessa forsögu í huga.

  


Bréf til síđunnarRSS Fréttaveita

Frá lesendum

19. Maí 2018

SVO ER ÖNNUR TEGUND FROĐUFRÉTTA

... Þakka pistilinn um daginn um hvernig fjölmiðlamenn forheimska opinbera umræðu um stjórnmál með að slá upp fyrirsögn um ýmis mál og með viðbótinni "segir stjórnmálafræðingur" í meginmáli. Í aðdraganda kosninga halda þeir sínu striki með þetta en bæta við annarri tegund froðufrétta sem felst í því að skrifa fyrirsögn hvern dag um hvort meirihlutar standi eða falli. Í meginmáli er síðan vísað til skoðanakannana. Sífelldar fréttir af skoðanakönnunum er sennilega einföld leið til að fylla síður blaða og framkalla uppgerða spennu í stað þess að taka til umfjöllunar viðfangsefni stjórnmála og mikilvægi almannaþjónustu fyrir lífskjör. Aukið vægi ...
Sigfinnur

18. Maí 2018

BARNAVERNDAR-MÁL EIGA BETRA SKILIĐ EN AĐ RÁĐIST SÉ GEGN EFTIRLITS-AĐILUM

Sæll Ögmundur. Takk fyrir góða og tímabæra grein þína um fréttaflutning af barnaverndarmálum. Ég var rétt í þessu að lesa einkar einkennilega grein eftir Auði Jónsdóttur á vef Kjarnans, en hún virðist ímynda sér að ábending þín í lok greinarinnar um möguleg tengsl blaðamanns Kjarnans og aðila sem barnaverndarmálum - að þarna sé að finna tengsl ekkert síður en annars staðar - sé megininntakið í umfjöllun þinni. Það er afskaplega undarlegur málflutningur, órökvís og óheiðarlegur, og mér finnst þessi mikilvægi málaflokkur eiga betra skilið en slíka útúrsnúninga. Maður veltir fyrir sér ...
Þorsteinn Siglaugsson 

16. Maí 2018

GETUR EKKI ORĐA BUNDIST

Var að lesa það sem félagi Einar Ólafsson ritar. Eg get ekki orða bundist: Að jafna einni skelfilegustu harðstjórn sem mannkynið hefur nokkru sinni upplifað við Evrópusambandið botna eg ekkert í. Evrópusambandið hefur verið byggt á grundvallarmannréttindum og að útfæra lýðræði á kannski eitthvað öðruvísi hátt en íhaldinu á Íslandi hugnast. Í mínum augum er fáni Evrópusambandisin tákn um betra lýðræði og aukin mannréttindi. Og að ala á tortryggni gagnvart því sem vel hefur verið gert skil eg ekki. Vilja menn þessa endalausu vitleysu með þennan efnahagsleik með ...
Guðjón Jensson

4. Maí 2018

MÁLAVEXTIR OG MĆĐRAHYGGJA

Ég þakka þér fyrir að greina frá allri þessari uppákomu í Velferðarráði varðandi hæfni Braga. Er það ekki rétt skilið að afskipti Braga snéru aðeins að því að amman fengi að umgangast barnabörn sín áður en hún dæi? Og eins og þú segir, hefði verið ámælisvert og vanræksla ef Bragi hefði ekki haft afskipti af því. Það hefur nú komið fram að ástæða hefur verið til að Barnaverndarstofi skipti sér af/komi með athugasemdir á starfsháttum barnaverndarnefnda á t.d. höfuðborgarsvæðinu í gegnum tíðina, eins og hefur komið fram í fjölmiðlum. Ég leyfi mér að vitna í eftirfarandi: "Í umræðu sem spannst um þessa lagasetningu og aðkomu mína að henni var ég harðlega gagnrýndur fyrir að draga taum mæðra - væri mæðrahyggjumaður eins og ...
Ari Tryggvason

15. Apríl 2018

SITT SÝNIST HVERJUM

Ögmundur minn kæri. Ég hefi nú um langt skeið ekki tjáð mig varðandi mál líðandi stundar. Ég get þó ekki orða bundist hversu harkalega öfl innan VG fara gegn Katrínu okkar Jakobsdóttur. Mér finnst helv hart hversu sú er við tók af þér og ég veitti brautargengi á sínum tíma fer grimmilega fram gegn okkar frábæra formanni og kann ég henni litlar þakkir fyrir. Auðvitað stöndum við öll gegn beitingu vopnavalds og ég tala nú ekki um beitingu efnavopna, en mér finnst aðallega vera mesti hávaðinn eftir að Trump og co fóru fram og eyðilögðu efnavopnaverksmiðjurnar, þessi háværu mótmæli voru ekki mjög svo í frammi þegar Rússar og stjórnvöld í Sýrlandi voru að berja á þjóðinni. ...
Óskar K Guðmundsson fisksali

14. Apríl 2018

UTANRÍKIS-NEFND ALŢINGIS TAKI AF SKARIĐ

Albert Jónsson fyrrverandi sendiherra og núverandi fréttaskýrandi RÚV, segir í fréttum að samkvæmt foringja NATÓ styðji Ísland árásirnar á Sýrland, það standi þar til annað verði sagt. Um þetta hlýtur utanríkismálanefnd Alþingis að greiða atkvæði þegar hún kemur saman eftir helgi - eða hvað?
Jóel A.

14. Apríl 2018

LÍĐUR STRAX BETUR EN SPYR SAMT HVORT ENGIN TAKMÖRK SÉU FYRIR RUGLINU

Mér líður strax betur eftir að hlusta á fréttir RÚV og Stöðvar 2 af árásunum á Sýrland.Trump skýrði fyrir okkur hvers vegna árásirnar voru nauðsynlegar og síðan komu Guðlaugur utanríkisráherra og Katrín forsætisráðherra og sögðust hafa skilning á árásinni, hún  hefði verið "víðbúin", sagði forsætisráherra. Albert Jónsson, fyrrverandi sendiherra mætti svo í fréttir til að segja að engin stórhætta væri á ferðum, árásarþjóðirnar ætluðu ekki að fara að blanda sér í átökin í Sýrlandi, það hefði aldrei verið vilji til þess af þeirra hálfu!!! En herskipin halda áfram að safnast við Sýrlandsstrendur og Trump segir að Bandaríkjamenn séu tilbúnir að halda árásum áfram. Hann talar fyrir hönd ríkis sem tekið hefur þátt í stríðinu og ausið milljörðum til stðunings leppherjum sínum ... Eru engin takmörk fyrir ruglinu? ...
Jóhannes Gr. Jónsson

11. Apríl 2018

TIL UPPRIFJUNAR

Var fyrst núna að hlýða á viðtalið á Kjarnanum í kjölfar fundarins við V. Beeley. Verð að segja að ég dáist að þolinmæði þinni, æðruleysi og staðfestu gagnvart þessum blessuðum, að mér finnst ófaglegum frétta-gösprurum. Ég sá að Z.Brzezinski lést í maí síðastliðnum, vissi það ekki. Set þessa þýðingu á viðtali við hann á Le Nouvel Observateur 1998 þar sem hann viðurkennir að stuðningurinn við Mujahiddin hófst 1/2 ári fyrir innrás Sovétríkjanna inn í Afganistan. Við hæfi að ...
Ari Tryggvason

7. Apríl 2018

ÉG ER Í LIĐI GUĐS, ŢÚ SATANS

Egill Helgason hefur farið mikinn um fréttaflutning frá Sýrlandi síðustu daga. Hann komst að því eftir að reyndur blaðamaður sendi honum ábendingu að þeir sem ekki eru sama sinnis og almennt gerist skapi vísvitandi upplýsingaóreiðu svo réttsýnir menn missi sjónar á veruleikanum og glati trú á réttum málstað ...Það eru margar sjálfstæðar heimildir til að véfengja túlkun hernaðarvelda vesturlanda um Sýrlandsstríðið. Viðbrögð þeirra Egils og Boga um að veröldin sé ekkert flóknari en Nató-línan gefur í besta falli til kynna ...
Árni V.

7. Apríl 2018

EINHVER ÚR NĆR-UMHVERFINU, GEOGRAFÍSKU EĐA ANDLEGU

Veistu eftir hverjum þetta er haft? Þakka þér svo fyrir góða grein. "...að háskalegt væri að rugla fólk í ríminu með tali af þessu tagi; almenningur gæti hætt að trúa alþjóðlegum fréttamiðlum ef bátnum væri ruggað um of og vísað var í enn aðra „sérfræðinga" sem sögðu að ekkert alvörufólk tæki Vanessu Beeley alvarlega,..."
Ari Tryggvason


BSRBVGAlţingi

Póstlisti

Hér ađ neđan geturđu skráđ ţig á póstlista Ögmundar. Skráđir ađilar fá reglulega sent fréttabréf í tölvupósti.




Afskrá | Breyta skráningu

Frjálsir pennar

10. Apríl 2018

Hrafn Magnússon skrifar: LEIFTURSÓKN FRÁ HĆGRI

Fyrir nokkru las ég bók Þorleifs Óskarssonar, sagnfræðings, um SFR, stéttarfélag í almannaþjónustu. Félagið hét reyndar SFR, starfsmannafélag ríkisstofnana, þegar ég gegndi framkvæmdastjórastörfum fyrir félagið á árunum 1973 til 1975. Bókin kom út í apríl á liðnu ári og er heiti hennar  „Saga baráttu og sigra í sjötíu ár". Bók Þorleifs er afar fróðleg og prýdd mörgum myndum. Ég hefði talið ákjósanlegt að nafnalisti væri aftast í bókinni, en tilvísanir, heimildir og myndaskrá eru hins vegar til fyrirmyndar.  Þá eru viðtölin við ýmsa fyrrverandi og núverandi forystumenn félagsins upplýsandi og gefa fyllri mynd af starfsemi SFR. Við lestur bókarinnar sakna ég þó þess að ekki sé getið um ...

13. Mars 2018

Jón Karl Stefánsson skrifar: VARĐANDI NEIKVĆĐA UMFJÖLLUN UM VANESSU BEELEY OG TIM ANDERSON

Eins og við mátti búast vakti fyrirlestur Vanessu Beeley ásamt útgáfu bókar Tim Andersons, Stríðið gegn Sýrlandi, sterk viðbrögð, bæði jákvæð og neikvæð. Einnig var viðbúið að viðbrögðin í neikvæðu áttina væru ekki efnisleg, heldur beint gegn persónum höfundar og þeirra sem buðu Vanessu til Íslands. Það er rétt að svara bæði þeirri gagnrýni sem komið hefur upp og einnig að lýsa stuttlega því sem kemur fram í bók Tims Andersons og einnig því sem ekki kemur fram þar, um tilgang útgáfunnar og þætti þýðenda í þessu öll saman. Bók Tims Andersons er mjög ítarleg, hvað heimildavinnu varðar. Þeir sem vilja ...

3. Febrúar 2018

Einar Ólafsson skrifar: ŢEGAR NÝJA MARKIĐ SÁ DAGSINS LJÓS

Takk Ögmundur fyrir frumkvæði þitt að fundinum í dag. Það var mjög athyglisvert að hlusta á Zoe Konstantopoulou. Þegar hún var að tala um Evrópusambandið og evruna kom mér í hug klausa úr gamalli norskri skáldsögu (gamalli eða ekki, hún kom út á æskuárum okkar). Einn merkasti rithöfundur Norðmanna eftir Ibsen og Hamsun var Jens Bjørneboe, lítt þekktur hér. Merkasta bók hans, að mér finnst, kom út árið 1966, Frihetens øyeblikk. Þorsteinn bróðir minn gaf mér hana í jólagjöf árið 1970. Eftir að ég las hana var ég ekki samur maður. Ég byrjaði að þýða hana ...

Slóđin mín:

Kjaramál

Stjórnborđ

Forsíđa vefsins Stćkka letur Minnka letur Senda ţessa síđu Prenta ţessa síđu Veftré Hamur fyrir sjónskerta