Beint á leiđarkerfi vefsins

Kjaramál

15. Júlí 2014

SAMMÁLA VERKALÝĐSHREYFINGUNNI UM LÁGMARKSLAUN

heildarsamtök
Enn er komið  fram komið á Alþingi þingmál þar sem lagt er til að leyfileg lágmarkslaun í landinu verði ákveðin með lögum en ekki eins og hingað til í kjarasamningum. Lægstu laun taki með öðrum orðum mið af lagaákvörðun Alþingis, þótt vissulega verði heimilt að semja um önnur og betri kjör. Þrír þingmenn Vinstrihreyfiingarinnar græns framboðs standa að þingmálinu að þessu sinni og er fyrsti flutningsmaður Lilja Rafney Magnúsdóttir en hún hefur látið að sér kveða innan verkalýðsfélaga á Vestfjörðum í þágu láglaunafólks. Hugsunin með þingmálinu er að styrkja stöðu þess.

Innan verkalýðshreyfingarinnar er þó almenn andstaða gegn lögbindingu lágmarkslauna og er ég þeim sjónarmiðum sammála og hef jafnan verið þegar þessi mál hefur borið á góma áður á Alþingi. (sjá varðandi umræðu nú m.a.: http://www.ruv.is/frett/deilt-um-naudsyn-laga-um-lagmarkslaun )

Í Bandaríkjunum eru  lágmarkslaun lögbundin þótt viðmiðið sé mismunandi í einstökum ríkum. Sama gildir í mörgum Evrópu, en þó síst þar sem verkalýðshreyfing er sterk. Þótt margt megi að íslenskri verkalýðshreyfingu finna  þá hefur hún mörgu  áorkað í tímans rás og komið mörgum þjóðþrifamálum í höfn og í alþjóðlegum samanburði er hún sterk.

Íslensk verkalýðshreyfing hefur fengið því áorkað að lögbundið er ákvæði þess efnis að óheimilt er að greiða lægri laun en lægstu umsömdu launataxtar kveða á um. Það er meira en sagt verður víðast hvar erlendis og tel ég þetta vera heppilegasta fyrirkomulagið til að forðast undirboð, „social dumping" sem er höfuðréttlæting margra sem berjast fyrir lögbindingu lágmarkslauna. Með samningsbundnum kjörum er það verkalðyshreyfingin sem hefur aðhalds- og eftirlitshlutverkið fremur en þingið sem fremur hefði slíkt hlutverk með hendi ef af lögbindingu yrði.

Atvinnurekendur vilja margir afnema launataxta með öllu. VR gekkst inn á þá línu illu heilli og semur aðeins um gólfið. Opinberi geirinn hér á landi hefur hins vegar  viðhaldið taxtalaunakerfi; kerfi þar sem samið er um kjörin en forstjórinn eða forstöðufólkið  er ekki einrátt um þau. Slíku geðþóttakerfi, stjórnað að ofan, reyndi ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknar að koma á með lagasetningu árið 1996. Það tókst ekki.  Sem betur fer.

Auðvitað er það svo að baráttusaga tuttugustu aldarinnar einkenndist af því að sigrar náðust, iðulega á vinnumarkaði, og var ávinningurinn síðar tryggður með lögum og gilti þá rétturinn fyrir alla. Þetta var eðlilegt og vil ég engan veginn vinda ofan af öllum lögbundnum  réttindum og færa þau inn á samningssviðið að nýju einsog ASÍ og SA hafa stundum viljað og nefni ég þar ýmsa þætti almannatrygginga og starfsendurhæfingu sem þessir aðilar vilja að séu tryggðir í samningum og á verksviði samningsaðila síðan að framfylgja.

Um launin gegnir hins vegar að mínu mati öðru máli. Lögbinding lágmarkslauna hefur hvergi tryggt ásættanleg lífskjör fyrir hina lægstu. Því síður hefur slíkt fyrirkomulag orðið til að hjálpa launafólki almennt. En atvinnurekendur eru víðast hvar ekki ósáttir við slíkt kerfi. Þeir vilja nefnilega afnema kjarabaráttuna og telja innlegg af þessu tagi vera  í þá veru: Kveðið verði á um lágmarkslaun i lögum og síðan fái einstaklingarnir greitt í samræmi við frammistöðu í starfsmannaviðtölum. Svona er þetta í alvöru víða í framkvæmd og færist í vöxt!

Nú er það svo að þótt hér séu ekki lögbinding lægstu launataxta þá eru engu að síður kjör lægstu hópanna utan vinnumarkaðar tryggð með lögum: Kjör atvinnulausra, öryrkja og aldraðra. Allt er þetta ákvarðað á Alþingi. Erum við svo ánægð með niðurstöðuna að við eygjum þar fyrirheitna landið fyrir launafólk? Launalög í stað kjarabaráttu!

Á þessi sjónarmið hef ég áður bent sem áður segir, einnig í vor þegar þessi mál bar á góma í þingflokki VG. Ég sagði þá jafnframt að ef fyrrnefnt þingmál, sem þá var í burðarliðnum, yrði til þess að beina sjónum að kjörum láglaunafólks, þá væri vissulega til nokkurs unnið því slík umræða  gæti orðið til góðs. En þá yrði líka að taka þá umræðu.

Ég hef lengi talað fyrir því að reynt yrði að ná heildarsamkomulagi um hvert skuli vera launabilið í kjarasamningum bæði á almennum vinnumarkaði og hjá ríki og sveitarfélögum. Þessu ætti alla vega að vera hægt að framfylgja hjá hinu opinbera væri til þess pólitískur vilji og vilji hjá smatökum launafólks að sama skapi. Hér áður fyrr talaði ég fyrir því að sá hæsti yrði aldrei hærri en tvöföld kjör hins lægsta. Í seinni tíð hef ég nefnt einn á móti þremur. Færi svo að við samþykktum að setja lágmarkslaun með lögum, þá yrði jafnframt að fá fram hvort vilji væri til þess að lögbinda hæstu laun. Ég óttast að í viðleitni til að bæta kjör láglaunafólks yrði lítið hald í því að lögbinda kjör þess án þess að taka jafnframt á hæstu launum og kjarabilinu í heild sinni. En vissulega er þarna kominn flötur á bráðnauðsuynlegri umræðu og er mikilvægt að nota tilefnið til að efna til hennar og kalla þar til verkalýðshreyfinguna. Yrði þessi niðurstaðan kynni málið að taka á sig ásættanlegri mynd.

Hið jákvæða í hugsuninni um lögbindingu lágmarkslauna er viðmiðun í vísitölu um áætlaðan framfærslukostrnað. Þetta er vissulega eftirsóknarvert viðmið að ná fram en sé því ekki framfylgt í raun eins og ástæða er til að óttast með hliðsjón af reynslu annarra þjóða og okkar eigin reynslu hvað varðar kjör öryrkja og atvinulausa sem eru ákveðin með lögum,  þá er sú hætta fyrir hendi að með þessari kerfisbreytingu glatist aðhaldið sem við nú höfum frá verkalýðshreyfingunni án þess að hafa í hendi að nokkuð hafi raunverulega áunnist.   

Eg í lokin: Alþingi er ekki óvant því að hafa afskipti af kjarasamningum og kjaramálum.  Ekki verður sagt að sú aðkoma hafi verið til að hrópa húrra fyrir. Hér er um að ræða lög á verkföll aftur og ítrekað, að ógleymdum náttúrlega lögum sem þingið setti um sín eigin kjör, fyrst viðbótargreiðslur ofan á kjör sem Kjararáð hafði úrskurðað þingmönnum lögum samkvæmt og síðan hin illa þokkuðu eftirlaunalög. Til þessa getur aðkoma Alþingis að kjaramálum varla  talist traustvekjandi. En vissulega getur þetta sem annað tekið breytingum og batnandi mönnum er best að lifa. Höfum þó þessa forsögu í huga.

  


Bréf til síđunnarRSS Fréttaveita

Frá lesendum

16. Janúar 2018

SÖGULEGIR SIGRAR EĐA HVAĐ?

Því er slegið upp að atvinnuveganefnd Alþingis verði nú í fyrsta skipti stýrt af konum. Af þessu stærir formaðurinn sig, Lilja Rafney Mgnúsdóttir. Inga Sæland, Flokki fólksins, verður fyrsti varaformaður og Halla Signý Kristjánsdóttir, Framsóknarflokki, annar varafromaður. Lítið vitum við um stefnu þeirra í atvinnumálum. Á sama tíma berast fréttir frá Noregi að ný stjórn sé á teikniborðinu. Saman komu þær fram á fréttamannafundi til að skýra frá þessu þær Erna Solberg, Hægri flokknum, Siv Jensen, Framfaraflokknum og Trie Skei Grande, Frjálslynda flokknum. Allt konur. Allar afturhald að mínu mati! Kynin eiga að standa jafnt að vígi í stjórnmálum. En þá á líka að sýna þeim þá virðingu að taka konur jafnt sem karla alvarlega, óháð kyni og spyrja um stefnu og innihald. Eitthvað er rangt við þessa framsetningu og ótrúlega afturhaldssamt á árinu 2018. Kannski líka svoldið niðurlægjandi - fyrir konur.
Kona

13. Janúar 2018

VALHÖLL OG BORGARSTJÓRN

Baráttan er byrjuð þar
og bjartsýnir eygja von.
Útsvars-stjarnan valin var
Vilhjálmur Bjarnason.

Eyþór Arnalds ætlar sér
oddvitasætið þarna.
En Villi víst með sigur fer
enda vinur Bjarna.
Pétur Hraunfjörð

8. Janúar 2018

SKORIĐ NIĐUR HJÁ LANDHELGIS-GĆSLUNNI Í GÓĐĆRI!

Eftir hrun voru varðskip leigð til útlanda til að mæta óhjákvæmilegum niðurskurði. Það var ekki gott en menn féllust á að það væri óhjákvæmilegt. En er óhjákvæmilegt að skera niður fjárframlög til Landhelgisgæslunnar við núverandi aðstæður þar sem peningum er hlaðið á degi hverjum inn í hagkerfið m.a. með stórauknum straumi ferðamanna? Stenst Landhelgisgæslan þetta? Nei, það gerir hún ekki enda ...
Starfsmaður Landhelgisgæslunnar

7. Janúar 2018

ÁBYRGĐ Í VERKI?

Formaður flokks sem segist vera vinstri flokkur og er kominn í samstjórn með Sjálfstæðisflokknum og er forsætisráðherra í þokkabót, segir að mál málanna sé að gera vinnumarkaðinn ábyrgan. Hvað þýðir það? Auðvitað skilja allir skilaboðin, enda höfum við margoft heyrt þau áður - úr munni Sjálfstæðisflokksins. Fólk á að þegja og sætta sig við það sem því er skammtað. Nema átt sé við að forsvarmsmenn SA og Viðskiptaráðs lækki við sig launin og stuðli að kjarajöfnun, er ríkisstjórnin  ef til vill til í það líka og biskupinn og Hæstiréttur? Þá skulum við fara að tala saman. En á meðal annarra orða, var það ábyrgt að auka framlag úr ríkissjóði til stjónmálaflokkanna á þingi - til sjálfra sín -  um 362 milljónir? Var það ábyrgð í verki?
Jóel A.

7. Janúar 2018

UM HVAĐ SNÝST DÓMARAMÁLIĐ?

Um hvað snúast stjórnmálin á Íslandi? Veit það einhver? Stjórnarandstaðan vill að Sigríður dómsmálaráherra segi af sér, finnst það mikilvægast af öllu! En hvað gerði hún rangt? Var það ekki svokölluð matsnefnd sem klúðraði málum? Hvernig væri að fjölmiðlar reyndu að skýra þetta dómaramál? Það er orðið augljóst í mínum huga að málið er ekki eins svart hvítt og margir vilja vera láta - er ég þó enginn aðdáandi dómsmálaráðherrans né Sjálfstæðisflokksins. 
Sunna Sara

7. Janúar 2018

ENGIN ÁBYRGĐ

Ef landinn brýtur löginn hér
leiddur er til sakar
En Sigríður enga ábyrgð ber
ef skaða mörgum bakar
Pétur Hraunfjörð

7. Janúar 2018

SAMTRYGGING Á ALŢINGI

Það er rétt sem þú segir Ögmundur að alltaf er það mest sannfærandi þegar menn byrja á sjálfum sér! Það má til sanns vegar færa með ríkisstjórnina að hún geri þetta en með undarlegum og öfugsnúnum áherslum. Hún byrjar á því að skrúfa frá peningstreyminu úr ríkissjóði og eykur framlag til eigin þarfa um 362 milljónir! Þetta er kostnaðurinn við lýðræðið er gjarnan viðkvæðið þegar kostaðar eru heilsíður í blöðum með auglýsingum sjálfum sér til dásemdar. Annars eru ríkisstjórnarflokkarnir ekki einir um þetta, Samfylking, Viðreisn og Miðflokkurinn eru þarna í liði með VG, Sjálfstæðisflokki og Framsóknarflokki. Það er þetta sem kallað er ...
Jóel A.

5. Janúar 2018

HVAR FĆ ÉG HLJÓMDISKINN?

Þakka þér fyrir skrif þín um Andrés Björnsson og Einar Benediktsson, Tími er svipstund ein sem aldrei líður. Mér þóttu þessi skrif þín vera orð að sönnu. Ég las viðtalið við Andrés sem þú lést okkur lesendur fá aðgang að og las ljóð Einars Benediktssonar, Kvöld í Róm. Nú verð ég að eignast hljómdiskinn með ljóðalestri Andrésar Björnssonar, en hvar er hann að fá? Geturðu upplýst um það Ögmundur?
Jóhannes Gr. Jónsson 

3. Janúar 2018

YFIR STRIKIĐ

Katrín færði mikla fórn
og fór yfir strikið
Situr nú í samherjastjórn
al-sæl fyrir vikið.
Pétur Hraunfjörð

15. Desember 2017

SAMHERJA-STJÓRN?

Í fjölmiðlum hefur komið fram að ríkisstjórnin er með 80% stuðning þjóðarinnar. Þetta er afrek VG. Veita Bjarna Ben., skjól fyrir skattaskjólsávirðingum og þar með uppreisn æru, heiðra Sigríði Andersen fyrir dómararáðningar væntanlega.  Og VG eiga þeir það að þakka Kristján Þór  og Björn Valur að þeir njóta nú vinsælda hjá 80% þjóðarinnar. Ekki að undra að Samherji sé ánægður. En finnst vinstra fólki í lagi að gerast samherjar með Samherja og mynda Samherjastjórn?
Jóhannes Gr. Jónsson


BSRBVGAlţingi

Póstlisti

Hér ađ neđan geturđu skráđ ţig á póstlista Ögmundar. Skráđir ađilar fá reglulega sent fréttabréf í tölvupósti.




Afskrá | Breyta skráningu

Frjálsir pennar

12. Október 2017

Kári skrifar: FÁEIN ORĐ UM VEGTYLLUR, SKYNFĆRI OG MANNGREINAR-ÁLIT

Mannvirðingar meta best,
máta flokka, stöður þrá.
Til Himnaríkis heldur lest,
henni vilja margir ná.

Hugtakið "vegtylla" er skilgreint í íslenskri nútímamálsorðabók svona: "sýnileg upphefð, viðurkenning eða góð staða". Mikilvægt er að hafa þessa skilgreiningu á hreinu, enda sækjast margir eftir vegtyllum sem svo eru kallaðar. Eins og skilgreiningin ber með sér, má ljóst vera að "sýnileg upphefð" er einhvers konar "upphefð" sem maður, eða menn, sýnir öðrum manni eða mönnum. Þetta er með öðrum orðum ...

27. Júní 2017

Sveinn Elías Hansson skrifar: RÍKIĐ SKERĐIR RÉTTINDI ALDRAĐRA OG ÖRYRKJA, MEĐ EIGNUM RÍKISSJÓĐS

Þegar launamenn greiða hlut af launum sínum inn í lífeyrissjóði, sem þeir eru skyldugir að gera, þá er EKKI greiddur tekjuskattur af þessum greiðslum, þannig að ríkið á hluta af þessum greiðslum þegar þær eru greiddar út og þær eignir SKERÐA réttindi lífeyrisþega. Ríkið skerðir semsagt greiðslur til lífeyrisþega, með eignum sínum. Við getum tekið einfalt dæmi til að sýna fram á þetta ...

14. Júní 2017

Sveinn Ađalsteinsson skrifar: ŢEGAR DANIR KOMU ÍSLENDINGUM TIL HJÁLPAR OG REFSKÁKIN Í STJÓRNMÁLUM

Undirritaður skrifaði neðanskráðar hugleiðingar, eftir lestur smápistils Jónasar Kristjánssonar á vef- miðli hans. Þjóð sem er illa að sér í eigin sögu er illa á vegi stödd. Við sem komin eru yfir miðjan aldur voru alin upp við að lesa mjög þjóðernislega, einsleita og að hluta til ranga Íslandssögu Jónasar frá Hriflu. Mjög fáir Íslendingar hafa heyrt um það sem ég tæpi á hér að neðan, þ.e. að einasta „byltingin" sem gerð hefur verið íslensku þjóðinni til hagsbótar, stóðu danskir borgarar Kaupmannahafnar að í mars- mánuði 1786 ...

Slóđin mín:

Kjaramál

Stjórnborđ

Forsíđa vefsins Stćkka letur Minnka letur Senda ţessa síđu Prenta ţessa síđu Veftré Hamur fyrir sjónskerta