Samfélagsmál 2006

Fyrst skærin, þá tappatogarinn, nú tannkremstúpan

Birtist í Morgunblaðinu 2. 12. 2006
Í stað þess að leysa mannréttindavanda, óréttlætið í Miðausturlöndum, yfirgang, koma í veg fyrir að heimska og hefndarþorsti vanhæfra stjórnenda á Vesturlöndum ráði ferðinni, er búin til óttatilfinning og síðan falskt öryggi. Hvað ætlum við að láta þetta viðgangast lengi? Rétta fulltrúar Íslands alltaf upp höndina þegar ákveðið er að leita í tannkremstúpunum, gera sjampóið upptækt að ógleymdum naglaklippunum. Mér er minnisstæður fréttamannafundur í Kaupmannahöfn...

Lesa meira

UM HALLAREKSTUR Á SJÚKRAHÚSUM


Birtist í Morgunblaðinu 30.12.06.
Það er áhyggjuefni að sjúkrahús landsins skuli rekin með halla. Hvers vegna skyldi það vera áhyggjuefni? Þetta er verðug spurning í ljósi þess hve ágengur hallarekstur sjúkrahúsa er orðinn í þjóðfélagsumræðunni. Auðvitað er það svo að í rekstri sjúkrahúsa er margt sem betur mætti fara, og hef ég ekki sagt mitt síðasta orð í því efni. En hitt er þó staðreynd að hallareksturinn á Landspítala- háskólasjúkrahúsi, svo dæmi sé tekið, er tilkominn vegna þess að Jón Jónsson þurfti að láta gera að viðbeinsbroti og þó ekki síður vegna hins að nýrnadeild spítalans er farin að vinna kraftaverk, veita sífellt fleira fólki þá þjónustu, lækningu og stuðning sem best gerist í heiminum! Er þetta áhyggjuefni? Nei. Þetta er að sjálfsögðu fagnaðarefni. Hitt er áhyggjuefnið að menn skuli láta niðurskurðarpólitíkusana ráða...

Lesa meira

BANKARNIR RÍFI SIG EKKI FRÁ SAMFÉLAGINU

Birtist í Fréttablaðinu 11.11.06
...Það er vissulega rétt að það munar miklu um alla þá milljarða sem koma frá bankakerfinu í formi skatta og sú gagnrýni sem ég hef fengið fyrir að gera lítið úr þessum tekjum hins opinbera er réttmæt því um þessa peninga munar svo sannarlega í fjármögnun velferðarsamfélagsins. Spurningin er hins vegar um hinn félagslega tilkostnað, hina samfélagslegu fórn; hversu langt við viljum halda með samfélag okkar inn á markaðstorgið? Á Reagan-tímanum í Bandaríkjunum var talað um trickle-down economics, brauðmolahagfræði. Hún byggði á því að létta álögum af efnafólki svo það gæti bakað sín stóru brauð, almenningur myndi fyrr eða síðar njóta góðs af í formi molanna sem hrytu af borðum auðkýfinganna. Ekki varð sú raunin. Brauðmolastefnan jók misrétti í bandarísku þjóðfélagi til muna. Að lokum, nokkur orð um útrásina... Lesa meira

GRÓÐI OG SAMFÉLAG


...Sú hugsun sem skrif  Ólínu vekja er þessi: Með einkavæðingunni, gróðahyggjunni og braskvæðingunni hefur íslenskt samfélag breyst - eða öllu heldur, því hefur verið breytt. Eignir samfélagsins hafa verið settar í hendur nokkurra einstaklinga, sem makað hafa krókinn. Misskipting og ranglæti þrífst og breiðir úr sér sem aldrei fyrr. Spurningin er þá eftirfarandi: Er jafnaðarsamfélaginu fórnandi fyrir 12 milljarða og nokkra stráka og stelpur í silkigöllum; þotuliðið? Eða eigum við að snúa spurningunni við: Er þotuliðinu fórnandi fyrir meiri jöfnuð og félagslegt réttlæti? Mitt svar er...

Lesa meira

NÁIÐ SAMSTARF UM VAFASAMAN MÁLSTAÐ


...Um daginn birtust þau, menntamálaráðherrann og útvarpsstjórinn, á fréttamannafundi í samræmdu áróðursátaki með samning um að auka vægi íslenskunnar í dagskrá Sjónvarps. Þetta er prýðilegt en kemur hlutafélagavæðingu stofnunarinnar ekkert við. Það er hægur vandinn - ef vilji er á annað borð fyrir hendi - að gera svona samning á milli ríkis og ríkisstofnunar á sama hátt og Danmarks Radio hefur gert hliðstæðan samning við danska ríkið. Ekki er DR hlutafélag! Þetta eru blekkingar af verstu sort. Illt er að forsvarsmenn Ríkisútvarpsins skuli taka þátt í þessum áróðursbrögðum frjálshyggjunnar í ríkisstjórn. En forsvarsmenn RÚV ganga lengra. Nýlega var...

Lesa meira

ORÐ OG ATHAFNIR HEILBRIGÐISRÁÐHERRA STANGAST Á

Fréttablaðið hefur verið með ágætan fréttaflutning að undanförnu um þróun innan spítalakerfisins. Í föstudagsútgáfunni er að finna athyglisvert viðtal við Jóhannes M. Gunnarsson, framkvæmdastjóra lækninga á Landspítala – háskólasjúkrahúsi. Hann segir svo komið að tilteknar aðgerðir séu ekki lengur framkvæmdar innan veggja spítalanna. Ýmsar sértækar aðgerðir, hnéuppskurðir og aðgerðir á öxlum, séu nær eingöngu framkvæmdar á einkastofum. Orðrétt hefur fréttamaður Fréttablaðsins eftir Jóhannesi: "Það er ekki heppilegt að ákveðin þjónusta hverfi algjörlega út af spítölunum, eins og hefur gerst. Spítalinn er ...
Ég efast í sjálfu sér ekki um góðan vilja Sivjar Friðleifsdóttur, heilbrigðisráðherra. En það má ráðherrann vita, að saman verða að fara orð og athafnir. Frumvarpið frá í vor er ávísun á frekari einkavæðingu, gagnstætt því sem Siv Freiðleifsdóttir boðar. Ljóst er að um frumvarpið munu rísa miklar deilur verði það lagt fram óbreytt. Lesa meira

HVERNIG VÆRI AÐ GLUGGA Í DAHLGREN?

...SA þykist vilja leita hagkvæmustu leiðanna við skipulag og rekstur heilbrigðisþjónustunnar. Ekki er ég mótfallinn því. En þá skulum við líka leita í alvöru. Við skulum kynna okkur reynslu annarra af einkavæðingu heilbrigðisþjónustunnar.
Hvernig væri til dæmis að byrja að lesa bækling eftir Göran Dahlgren, einn fremsta sérfræðing á Norðurlöndum á þessu sviði, en hann hefur gagngert rannsakað kerfisbreytingar í heilbrigðiskerfinu með tilliti til þjónustu og kostnaðar. Niðurstaða Görans Dahlgrens er sú að einkavæðing heilbrigðisþjónustunnar hafi, þegar á heildina er litið, gert þjónustuna dýrari auk þess sem félagslegt misrétti hafi aukist. Viljum við það? Leiðarahöfundur Morgunblaðsins - sá sem í vikunni skrifaði leiðara um þetta efni undir yfirskriftinni, Einkarekinn valkostur, mætti einnig gjarnan...

Lesa meira

LÆKNISFRÆÐI EÐA HAGSMUNABARÁTTA?

Afleitt er þegar læknar og hjúkrunarfólk ruglar saman starfi sínu innan heilbrigðiskerfisins annars vegar og löngun til að græða peninga í bisniss hins vegar. Látum það vera þótt starfsmenn innan heilbrigðisþjónustunnar vilji fá vel greitt fyrir sín störf. Ekki er ég andvígur því þótt þar vilji ég fyrir alla muni að horft sé til réttlátrar skitpingar á milli starfsfólksins. Verra er þegar þessir aðilar vilja umbylta heilbrigðisþjónustunni  í bisnissrekstur til að hagnast á henni. Þetta kom  upp í hugann þegar okkur voru sagðar þær fréttir af þingi Læknafélags Íslands um helgina að nú þyrfti að fara að reisa einkasjúkrahús í samvinnu við peningamenn! Athygli vakti orðalagið í gagnrýni á sameiningu sjúkrahúsanna í Reykjavík en samkvæmt fréttum RÚV lítur Læknafélagið svo á að...

Lesa meira

ÍBÚÐALÁNASJÓÐUR SVARI ÞÖRFUM ALMENNINGS EKKI MARKAÐSKREDDUM

...Tvennt vekur athygli í þessum málflutningi. Í fyrsta lagi sú breytta söguskýring að það hafi verið Íbúðalánasjóður en ekki bankarnir sem riðu á vaðið með lækkun vaxta fyrir fáeinum misserum. Hinu gagnstæða var nefnilega lengi haldið fram af hálfu talsmanna viðskiptabankanna til að sýna hve mjög einkavæðingin hefði gagnast lántakendum. Vaxtalækkunin átti að vera bönkunum að þakka. Því fór fjarri. Vaxtalækkun bankanna kom til vegna þess að Íbúðalánasjóður var til staðar. Bankarnir...Hitt sem athygli vekur er sú óskammfeilni að réttlæta hið gegndarlausa okur fjármálastofnana. Lán til íbúðakaupa með 5% vöxtum ofan á vísitölubindingu í verðbólgu sem mælist yfir  8% gengur engan veginn upp nema náttúrlega ef þú hefur 20 milljón króna mánaðarlaun. Hér er um að ræða 13% vexti. Það þýðir að fjármagnskostnaður fyrir 10 milljón króna lán er 1,3 milljónir á ári! Þetta er ...

Lesa meira

AÐFÖRIN AÐ ÍBÚÐALÁNASJÓÐI ER AÐFÖR AÐ HINUM TEKJULÁGU

Birtist í Morgunblaðinu 03.07.06.
...Minna má á að þeir sem rétt áttu á svokölluðum viðbótarlánum og voru undir ákveðnum tekju- og eignamörkum fengu lánuð 90% kaupverðs, óháð brunabótamati.  Nú hafa þessi lán verið lögð af og sá hópur, sem áður naut þeirra er tvímælalaust verst settur allra sem nú leita lausna á sínum húsnæðismálum eftir þessar aðgerðir ríkisstjórnarinnar. Þykir mér vel koma til greina að íhuga að nýju tekjutengd viðmiðunarmörk eins og tíðkuðust um skeið til þess að verja hag þeirra sem eru tekjulitlir.

Lesa meira

Frá lesendum

ALVÖRULEYSI PÍRATA

Talskona Pírata, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, sagði í útvarpsfréttum að vonandi yrði komandi þing gott og að menn færu ekki sð karpa um smámál og tók síðan andköf til að frábiðja “málþóf” og mátti skilja að þar vísaði hún í málflutning Miðflokksins um orkupakkann.
Mér þótt sá málflutningur góður en hinn slakur, svo ekki sé meira sagt, frá hendi Pírata, Samfylkingar og Viðreisnar. Flokkur fólksins var í lagi framan af en lyppaðist síðan niður. Stjórnarflokkana...
Jóhannes Gr. Jónsson

Lesa meira

HVER BER ÁBYRGÐ Á ÍSLENSKU KJARNORKUVERUNUM?

Uppruni raforku á Íslandi er 57% jarðefnaeldsneyti, 34% kjarnorka og  endurnýtanleg raforka einungis 9%. Þessi tilhögun og brask hjálpar umhverfissóðum að sýna hreinna bókhald. 
Það sem ég velti fyrir mér, hver er ábyrgð íslenskra fyrirtækja sem selt hafa kjarnorkuveri upprunaábyrgð sem verður svo fyrir stórslysi, s.b. Tjernobil, er ekki eigandi upprunans sökudólgurinn eða ...
Rúnar Sveinjörnsson

Lesa meira

ÍSLANDSBANKI SELDUR

Bjarni selur bankann fljótt
bætir við fjölskyldu eignir
þó Engeyingarnir eigi gnótt
eflaust verða fegnir.

SA hagnaðist um fúlgur fjár
fljótlega kaupa því banka
En alþýðan sveltur og er sár
sé Drífu með þunga þanka.
...
Höf. Pétur Hraunfjörð.

Lesa meira

HÆTTA BÚIN LÝÐRÆÐI

Trump er auðvitað skíthæll. Hlaut þó næstum helming atkvæða í kosningum. Lafir enn í embætti. “ Ákvörðun” netmiðla að loka fyrir munnræpu þessa forseta á vettvangi sinum er vel tekið af mörgum. Eftir stendur að lokunin er í raun pólitisk valdbeiting, sem nýta má í hvaða tilviki sem er. Hvaða raddir sem er má þannig þagga, falli þær ekki í kram ráðandi netmiðla. Þar er hætta búin ...
Nonni

Lesa meira

,,ÁRAMÓTINN 20-21‘‘

Landsmenn fagna nú lokast sárið
því loksins kláraðist ótuktar árið
sprautu víst fáum
bættan hag sjáum
og fljótlega líður frá Cóvíd fárið.

Ég óska öllum árið gott
eftir óþverra pestina 
Kófinu nú komum á brott
og kjósum svo í restina.
...
Höf. Pétur Hraunfjörð.

 

Lesa meira
Allt Frá lesendum

Fréttabréf

 

Frjálsir pennar

Baldur Andrésson skrifar:  HVERT SKAL HALDIÐ?

... Andsvar hugsandi vinstrimanna er að hrista af sér doðann, endurmóta róttæka umbótastefnu í vinstriátt, losa sig undan hægriáráttu eigin forystu. Það er ekki bara þörf, það er brýn nauðsyn ef ekki á illa að fara. 
Í stuttu máli: Endurreisn vinstri róttækni i sjónmálum er nauðsyn, sem binda þarf víðtækum umbóta- vilja í stjórnarháttum. Lágkúrustandi vinstriafla þarf að ljúka sem fyrst.  ...

Lesa meira

Kári skrifar: UPPRUNAÁBYRGÐIR - BLEKKINGAR OG SKATTSVIK

Á þessu vefsvæði er réttilega bent á fáránleikann sem fylgir svokölluðum upprunaábyrgðum raforku. Þær eru hluti af blekkingastarfsemi og braski með rafmagn, þar sem „orkusóðar“ geta keypt sér syndakvittanir af hinum sem sóða minna (eða lítið). Með þessu móti er kaupandinn, neytandinn, látinn halda að hann kaupi „hreina raforku“ (græna). Neytandinn er með öðrum orðum blekktur. Eins og lesendur vita gekk Bretland endanlega úr Evrópusambandinu nú um áramótin. Á heimasíðu bresku lögfræðistofunnar Pinsent Masons er fjallað um skattahliðina á þessu svindl-fyrirkomulagi, í grein ... 

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: VALDHAFINN STÍGUR FRAM

Þingið í Washington samþykkti að ákæra Donald Trump til embættismissis fyrir uppreisnaráróður („incitement of insurrection“). Alvarlegra fyrir hann var samt það bann sem hann fékk frá samskiptamiðlunum. Og það segir meiri sögu. Eftir upphlaupið við bandaríska þingið í Capitol er sitjandi Bandaríkjaforseti útilokaður frá öllum helstu samskiptamiðlum (og um leið stærstu fjölmiðlum) netheima, Facebook, Instagram, Twitter, Google ...

Lesa meira

Kári skrifar: ORKUMÁL SEM ORSÖK ÁTAKA OG ÁGREININGS

Mörgum stjórnmálamönnum er tamt á tungu, eftir nýjustu atburði í Washington, að segja árás hafa verið gerða á „lýðræðið“. En það gleymist alltaf að láta fylgja með svarið við spurningunni: lýðræði hverra? Lýðræði valdaklíkunnar í Bandaríkjunum, lýðræði almennings? Forsetanefnur jafnt sem ráðherrar apa hver upp efir öðrum staðlaðar skoðanir um „árás á lýðræðið“ og látast stórhneykslaðir á því. Trúverðugleiki þessa fólks sem þannig talar er hins vegar enginn. Fólk sem lifir og hrærist í fílabeinsturnum er í órafjarlægð frá veruleika almennings, hvort heldur er í Bandaríkjunum eða á Íslandi. Í máli þess er ætíð holur hljómur ...

Lesa meira

Kári skrifar: ÞAÐ ER MIKILL ÁBYRGÐARHLUTI AÐ SELJA SPRENGIEFNI

Leiðinlegasti dagur ársins er tvímælalaust gamlársdagur. Ekki vegna þess að hann sé í sjálfu sér verri en aðrir dagar ársins heldur vegna hins að honum er spillt með óþarfa hávaða, drykkju og látum. Það verður ekki afsakað með því að „þetta sé síðasti dagur ársins“. Sá ósiður, má segja plagsiður, hefur mótast á Íslandi að kunna sér ekki hóf í neinu. Það sást vel árin fyrir hrunið mikla þar sem „allir ætluðu að verða ríkir“ og helst á einni nóttu. Enginn mátti vera minni maður en næsti maður, ekki skulda minna en næsti maður, ekki ferðast minna en næstir maður eða byggja minna hús en ...

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: WORLD ECONOMIC FORUM OG "ENDURSTILLINGIN MIKLA"

... Kórónukreppan eykur misskiptinguna í samfélaginu. Það er óleystur félagslegur vandi að kapítalismi dagsins í dag þarf ekki allt þetta fólk til að halda uppi framleiðslukerfi sínu. Hvað á þá að gera við hina sem er ofaukið? Þeir breytast úr virkum samfélagsborgurum í ómaga. Borgaralaun þýðir að „launþeginn“ missir allt samband við atvinnulíf, vinnufélaga, stéttarfélag og sköpun í samvinnu við aðra. Sömuleiðis missir hann vopnið sem samstaðan gefur verkafólki til að bæta stöðu sína og breyta samfélaginu, og verður valdalaus.
Þar að auki: Það er fræðilega hægt að sjá fyrir sér sósíaldemókratískt velferðarríki (norrænt módel fyrir aldamót) þar sem meirihluti þegnanna væri iðjulaus á „sósíalnum“, en í harðkapítalískum heimi næstu ára og áratuga er það ekki fræðilegur möguleiki ...

...

Lesa meira
Allt Frjálsir pennar