Samfélagsmál 2006

Fyrst skærin, þá tappatogarinn, nú tannkremstúpan

Birtist í Morgunblaðinu 2. 12. 2006
Í stað þess að leysa mannréttindavanda, óréttlætið í Miðausturlöndum, yfirgang, koma í veg fyrir að heimska og hefndarþorsti vanhæfra stjórnenda á Vesturlöndum ráði ferðinni, er búin til óttatilfinning og síðan falskt öryggi. Hvað ætlum við að láta þetta viðgangast lengi? Rétta fulltrúar Íslands alltaf upp höndina þegar ákveðið er að leita í tannkremstúpunum, gera sjampóið upptækt að ógleymdum naglaklippunum. Mér er minnisstæður fréttamannafundur í Kaupmannahöfn...

Lesa meira

UM HALLAREKSTUR Á SJÚKRAHÚSUM


Birtist í Morgunblaðinu 30.12.06.
Það er áhyggjuefni að sjúkrahús landsins skuli rekin með halla. Hvers vegna skyldi það vera áhyggjuefni? Þetta er verðug spurning í ljósi þess hve ágengur hallarekstur sjúkrahúsa er orðinn í þjóðfélagsumræðunni. Auðvitað er það svo að í rekstri sjúkrahúsa er margt sem betur mætti fara, og hef ég ekki sagt mitt síðasta orð í því efni. En hitt er þó staðreynd að hallareksturinn á Landspítala- háskólasjúkrahúsi, svo dæmi sé tekið, er tilkominn vegna þess að Jón Jónsson þurfti að láta gera að viðbeinsbroti og þó ekki síður vegna hins að nýrnadeild spítalans er farin að vinna kraftaverk, veita sífellt fleira fólki þá þjónustu, lækningu og stuðning sem best gerist í heiminum! Er þetta áhyggjuefni? Nei. Þetta er að sjálfsögðu fagnaðarefni. Hitt er áhyggjuefnið að menn skuli láta niðurskurðarpólitíkusana ráða...

Lesa meira

BANKARNIR RÍFI SIG EKKI FRÁ SAMFÉLAGINU

Birtist í Fréttablaðinu 11.11.06
...Það er vissulega rétt að það munar miklu um alla þá milljarða sem koma frá bankakerfinu í formi skatta og sú gagnrýni sem ég hef fengið fyrir að gera lítið úr þessum tekjum hins opinbera er réttmæt því um þessa peninga munar svo sannarlega í fjármögnun velferðarsamfélagsins. Spurningin er hins vegar um hinn félagslega tilkostnað, hina samfélagslegu fórn; hversu langt við viljum halda með samfélag okkar inn á markaðstorgið? Á Reagan-tímanum í Bandaríkjunum var talað um trickle-down economics, brauðmolahagfræði. Hún byggði á því að létta álögum af efnafólki svo það gæti bakað sín stóru brauð, almenningur myndi fyrr eða síðar njóta góðs af í formi molanna sem hrytu af borðum auðkýfinganna. Ekki varð sú raunin. Brauðmolastefnan jók misrétti í bandarísku þjóðfélagi til muna. Að lokum, nokkur orð um útrásina... Lesa meira

GRÓÐI OG SAMFÉLAG


...Sú hugsun sem skrif  Ólínu vekja er þessi: Með einkavæðingunni, gróðahyggjunni og braskvæðingunni hefur íslenskt samfélag breyst - eða öllu heldur, því hefur verið breytt. Eignir samfélagsins hafa verið settar í hendur nokkurra einstaklinga, sem makað hafa krókinn. Misskipting og ranglæti þrífst og breiðir úr sér sem aldrei fyrr. Spurningin er þá eftirfarandi: Er jafnaðarsamfélaginu fórnandi fyrir 12 milljarða og nokkra stráka og stelpur í silkigöllum; þotuliðið? Eða eigum við að snúa spurningunni við: Er þotuliðinu fórnandi fyrir meiri jöfnuð og félagslegt réttlæti? Mitt svar er...

Lesa meira

NÁIÐ SAMSTARF UM VAFASAMAN MÁLSTAÐ


...Um daginn birtust þau, menntamálaráðherrann og útvarpsstjórinn, á fréttamannafundi í samræmdu áróðursátaki með samning um að auka vægi íslenskunnar í dagskrá Sjónvarps. Þetta er prýðilegt en kemur hlutafélagavæðingu stofnunarinnar ekkert við. Það er hægur vandinn - ef vilji er á annað borð fyrir hendi - að gera svona samning á milli ríkis og ríkisstofnunar á sama hátt og Danmarks Radio hefur gert hliðstæðan samning við danska ríkið. Ekki er DR hlutafélag! Þetta eru blekkingar af verstu sort. Illt er að forsvarsmenn Ríkisútvarpsins skuli taka þátt í þessum áróðursbrögðum frjálshyggjunnar í ríkisstjórn. En forsvarsmenn RÚV ganga lengra. Nýlega var...

Lesa meira

ORÐ OG ATHAFNIR HEILBRIGÐISRÁÐHERRA STANGAST Á

Fréttablaðið hefur verið með ágætan fréttaflutning að undanförnu um þróun innan spítalakerfisins. Í föstudagsútgáfunni er að finna athyglisvert viðtal við Jóhannes M. Gunnarsson, framkvæmdastjóra lækninga á Landspítala – háskólasjúkrahúsi. Hann segir svo komið að tilteknar aðgerðir séu ekki lengur framkvæmdar innan veggja spítalanna. Ýmsar sértækar aðgerðir, hnéuppskurðir og aðgerðir á öxlum, séu nær eingöngu framkvæmdar á einkastofum. Orðrétt hefur fréttamaður Fréttablaðsins eftir Jóhannesi: "Það er ekki heppilegt að ákveðin þjónusta hverfi algjörlega út af spítölunum, eins og hefur gerst. Spítalinn er ...
Ég efast í sjálfu sér ekki um góðan vilja Sivjar Friðleifsdóttur, heilbrigðisráðherra. En það má ráðherrann vita, að saman verða að fara orð og athafnir. Frumvarpið frá í vor er ávísun á frekari einkavæðingu, gagnstætt því sem Siv Freiðleifsdóttir boðar. Ljóst er að um frumvarpið munu rísa miklar deilur verði það lagt fram óbreytt. Lesa meira

HVERNIG VÆRI AÐ GLUGGA Í DAHLGREN?

...SA þykist vilja leita hagkvæmustu leiðanna við skipulag og rekstur heilbrigðisþjónustunnar. Ekki er ég mótfallinn því. En þá skulum við líka leita í alvöru. Við skulum kynna okkur reynslu annarra af einkavæðingu heilbrigðisþjónustunnar.
Hvernig væri til dæmis að byrja að lesa bækling eftir Göran Dahlgren, einn fremsta sérfræðing á Norðurlöndum á þessu sviði, en hann hefur gagngert rannsakað kerfisbreytingar í heilbrigðiskerfinu með tilliti til þjónustu og kostnaðar. Niðurstaða Görans Dahlgrens er sú að einkavæðing heilbrigðisþjónustunnar hafi, þegar á heildina er litið, gert þjónustuna dýrari auk þess sem félagslegt misrétti hafi aukist. Viljum við það? Leiðarahöfundur Morgunblaðsins - sá sem í vikunni skrifaði leiðara um þetta efni undir yfirskriftinni, Einkarekinn valkostur, mætti einnig gjarnan...

Lesa meira

LÆKNISFRÆÐI EÐA HAGSMUNABARÁTTA?

Afleitt er þegar læknar og hjúkrunarfólk ruglar saman starfi sínu innan heilbrigðiskerfisins annars vegar og löngun til að græða peninga í bisniss hins vegar. Látum það vera þótt starfsmenn innan heilbrigðisþjónustunnar vilji fá vel greitt fyrir sín störf. Ekki er ég andvígur því þótt þar vilji ég fyrir alla muni að horft sé til réttlátrar skitpingar á milli starfsfólksins. Verra er þegar þessir aðilar vilja umbylta heilbrigðisþjónustunni  í bisnissrekstur til að hagnast á henni. Þetta kom  upp í hugann þegar okkur voru sagðar þær fréttir af þingi Læknafélags Íslands um helgina að nú þyrfti að fara að reisa einkasjúkrahús í samvinnu við peningamenn! Athygli vakti orðalagið í gagnrýni á sameiningu sjúkrahúsanna í Reykjavík en samkvæmt fréttum RÚV lítur Læknafélagið svo á að...

Lesa meira

ÍBÚÐALÁNASJÓÐUR SVARI ÞÖRFUM ALMENNINGS EKKI MARKAÐSKREDDUM

...Tvennt vekur athygli í þessum málflutningi. Í fyrsta lagi sú breytta söguskýring að það hafi verið Íbúðalánasjóður en ekki bankarnir sem riðu á vaðið með lækkun vaxta fyrir fáeinum misserum. Hinu gagnstæða var nefnilega lengi haldið fram af hálfu talsmanna viðskiptabankanna til að sýna hve mjög einkavæðingin hefði gagnast lántakendum. Vaxtalækkunin átti að vera bönkunum að þakka. Því fór fjarri. Vaxtalækkun bankanna kom til vegna þess að Íbúðalánasjóður var til staðar. Bankarnir...Hitt sem athygli vekur er sú óskammfeilni að réttlæta hið gegndarlausa okur fjármálastofnana. Lán til íbúðakaupa með 5% vöxtum ofan á vísitölubindingu í verðbólgu sem mælist yfir  8% gengur engan veginn upp nema náttúrlega ef þú hefur 20 milljón króna mánaðarlaun. Hér er um að ræða 13% vexti. Það þýðir að fjármagnskostnaður fyrir 10 milljón króna lán er 1,3 milljónir á ári! Þetta er ...

Lesa meira

AÐFÖRIN AÐ ÍBÚÐALÁNASJÓÐI ER AÐFÖR AÐ HINUM TEKJULÁGU

Birtist í Morgunblaðinu 03.07.06.
...Minna má á að þeir sem rétt áttu á svokölluðum viðbótarlánum og voru undir ákveðnum tekju- og eignamörkum fengu lánuð 90% kaupverðs, óháð brunabótamati.  Nú hafa þessi lán verið lögð af og sá hópur, sem áður naut þeirra er tvímælalaust verst settur allra sem nú leita lausna á sínum húsnæðismálum eftir þessar aðgerðir ríkisstjórnarinnar. Þykir mér vel koma til greina að íhuga að nýju tekjutengd viðmiðunarmörk eins og tíðkuðust um skeið til þess að verja hag þeirra sem eru tekjulitlir.

Lesa meira

Frá lesendum

ÞÁ BATNA SÁR

Nú birtir upp þá batna sár
bága heilsan skánar
Með vordögum verðum klár
er sólin skín og hlánar.

Af Kristrúnu gæti Katrín lært
því komin er á toppinn
Enn íhaldið virðist Kötu kært
lærði að sitja koppinn.

...
Höf. Pétur Hraunfjörð.

Lesa meira
Allt Frá lesendum

Fréttabréf

 

Frjálsir pennar

Kári skrifar: Til varnar tjáningarfrelsinu – Að stimpla „rangar skoðanir“ sem hatur

Með glórulausari gerningum forsætisráðuneytisins er mál nr. 2/2023. Það er tillaga til þingsályktunar um aðgerðaáætlun gegn „hatursorðræðu.“ Áætlunin, í sautján liðum, var birt í „samráðsgátt“ þann 4. janúar síðastliðinn. Næsta mál gæti heitið „Varnir gegn illsku heimsins“, eða „Aðgerðaráætlun gegn ranglæti heimsins.“ Í tillögunni gegn „hatrinu“ er þó viðurkennt að ...

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: Fjórar tilvitnanir sem lýsa samhengi Úkraínustríðsins

„Nú vinnum við ætlunarverk NATO“, segir varnarmálaráðherra Úkraínu, Oleksiy Reznikov. Í viðtali í úkraínsku sjónvarpi 5. janúar sl. talaði hann um hvernig hernaður Úkraínuhers fellur að verkefnum NATO. Nánar sagði Reznikov: „Þeir skilja þetta alveg núna. Við sögðum þeim það áður og þeir brostu. En núna segja kollegar mínir, varnarmálaráðherrarnir, skýrt í ræðum sínum ...

Lesa meira

Þórarinn Hjartarson skrifar: Twitterskrárnar sýna: „djúpvaldið“ stýrir ritskoðuninni

Kaup Elon Musk á Twitter voru frágengin í október. Þau fóru fram af hans hálfu undir merkjum tjáningarefrelsis og „afnáms ritskoðunar“. Í íslenskum fjölmiðlum var okkur sagt að eigendaskiptin boðuðu að öllum líkindum stóraukna „hatursorðræðu“. Í desember sl. gerðist það svo að af hálfu nýrra eigenda var gefin, í nokkrum skömmtum, innsýn í innri tölvuskrár Twitter, og þar birtist mikið „ritskoðunarveldi“. Um það heyrum hins vegar lítið í fjölmiðlum ... 

Lesa meira

Kári skrifar: Fullveldi einstaklinga og ríkja: sjálfstæði frá yfirráðum annara - Orkumál

Það er útbreidd skoðun í þjóðfélaginu að fullveldi sé gamaldags. „Deilihagkerfið“ gengur út á samnýtingu hlutanna. Þar eru fá ef nokkur takmörk. Fólk telur að hægt sé að „deila fullveldi“ ríkja [sem er ekki hægt], það deilir bílum, tækjum, leigir fötin sem það stendur í, leigir hús og íbúðir (Airbnb) og fleira í þeim dúr. Fólk deilir jafnvel mökum og sambýlisfólki. Þessi þróun er ekki að öllu leyti neikvæð ... 

Lesa meira

Kári skrifar: „Hatrið“ á lýðræðinu og ástin á Evrópusambandinu

Útbreidd trú er það að Evrópusambandið [ESB/Sambandið] sé sérstakt friðarbandalag og afar lýðræðislegt fyrirbæri. Hvorugt á við rök að styðjast. Enda þótt friður í Evrópu hafi upphaflega legið til grundvallar forvera Evrópusambandsins, þ.e. Kola-og stálbandalaginu, eftir síðari heimsstyrjöld, er fátt sem bendir til þess í dag að sambandið sé sérstakt friðarbandalag, í raun fjarri því ...

Lesa meira
Allt Frjálsir pennar